Алтын саз төбендә дә ялтырый
Золотои на дне болота блестит
Алтын туфракка аралаш чыгар
Золото и сквозь землю выйдет
Алтын чермәс, тимер тузмас
Золото не гниет, железо − не изнашивается
Дәрья төбендәге энҗедән тау башындагы таш артык
Жемчуг на дне земном ценнее камня на вершине горы
Алтын эчендә йөзү
Плавать в золоте
Алтынны коя белмәгән эретер, тирене или белмәгән черетер
Бережливый ювелир − приумножит, неумелый скорняк − уничтожит
Алтынчының бер органы − тимерченең мең органы.
У ювелира один орган, у кузнеца − тысяча
Өлешеңә төшкән көмешең
На долю выпало серебро
Тимерне кызуында сук
Куй железо пока горячо
Тимер булса, алтын да табыла
Будет железо, найдётся и золото
Тимер тоткан тилмермәс
Держащий железо не заржавеет
Тимере бар тилмермәс, каены бар кайгырмас
С железом не заржавеет, с березой не поседеет
Тимерне кызуында сук, балыкны уйнаганда тот
Куй железо пока горячо, лови рыбку пока клюёт
Калайны күпме шомартсаң да, көмеш булмас
Сколько железо не полируй, серебром не станет
Иске тимерне сакласаң, алтын булыр
Старое железо превратится в золото
Җәүһәр кадерен җәүһәрче белер
Ценность камня знает лишь ювелир
Гәүһәр кечкенә булса да, бәясе зур
Жемчуг невелик, да цена дорога
Бриллиант кара таштан чыгар
Бриллиант рождается из черного камня
Бакырны никадәр юсаң да, алтын булмас
Сколько медь не мой, золотом не станет
Бакырны күпме ешсаң да алтын булмас
Сколько медь не полируй, в золото не превратится
Алтынга пычрак ябышмый
Грязь к золоту не липнет
Алмазны алмаз белән кисәләр
Алмаз лишь алмазом режут
Алмазны балчык арасына ташласаң да, алмаз булыр
Алмаз даже в земле остаётся алмазом
Башны ташка орып булмый, орсаң да баш ярылыр
Лбом камень не разобьёшь, только голову расшибёшь
Тимерче кулында тимер балавыз кебек эрер
В руках кузнеца железо тает как воск
Таш астында көн күрер
Свет увидит под камнем
Таш астыннан чыккан
Вышел из-под камня
Таш белән атканга − аш белән ат
На камень метни в ответ едой / На зло отвечай добром
Таш чүлмәккә бәрелсә дә, чүлмәк ватыла; чүлмәк ташка бәрелсә дә, чүлмәк ватыла
Камень, столкнувшийся с горшком, сломает горшок, и горшок, столкнувшийся с камнем − разобьётся сам
Таш өстендә таш калмас
Камня на камне не останется
Ташка тамга салган
Оставил след на камне
Ташны таш белән ваталар, тимерне тимер белән игиләр
Камень ломают камнем, железо куют железом
Ташны ташлыйсы җиңел, күтәрәсе авыр
Камень легко выбросить, но сложно поднять
Кургашны көмеш дигәннәр, эрегән дә төшкән
Свинец назвали золотом, растаял / Не все золото, что блестит
Бакыр чыкмас җирдан, алтын эзләмә
Не ищи золота в земле и медной монеты не найдешь