Agathiae Mirinaei historiarum Libri quinque / rec. B. VuLcanii, В. G. Niebuhrius // Corpus scriptorum historiae Byzantinae 3 München: Bayerische Staatsbibliothek, 1828.
Ammianus Marcellinus. Rerum gestarum Libri qui supersunt. Vol. I–II / rec. V. E. Gardthausen. Lipsiae: in aedibus B. G. Teubneri, 1874–1875.
Anonymi auctoris De rebus beLLicis / rec. R. I. Ireland. Lipsiae: in aedibus B. G. Teubneri, 1984.
Anonymi Valesiani. Режим доступа: http://www.the-latinlibrary.com/valesianusl.html
Claudianus. With an English translation by Maurice Platnauer. In 2 vois. London: Harvard University Press, 1990–1998.
Consularia Constantinopolitana ad a. CCCXCV ad a. CCCCLXVIII // Monumenta Germaniae Historica. Auctores Antiquissimi. T. 9. P. 197–247.
D. Magni Ausonii Opuscula / rec. C. Schenki. Berolini: apud Weidmannos, 1883.
Eunapius. Fragmenta / Ed. L. Dindorf // Historic! Graeci Minores. Lipsiae, 1870. P. 205–274.
Eusebii Pamphili de vita Constantin! Libri IV et pa-negyricus atque Constantin! ad sanctorum coetum oratio / ex nova recognitione cum in-tegro Henrici Vales!! commentario selectis reading! strothii aliorumque observationibus. Lip-sae: Apud Guilielmum Nauckium, 1830.
Expositio totius mundi et gentium / ed. J. Rougé. Paris: Éditions du Cerf, 1966.
Libanius. Orationes et declamationes. In 4 vols. / rec. J. Reiske. ALtenburgi: sumptibus et litteris G. E, Richter, 1884.
Notitia dignitatum / ed. O. Seeck. Berolini: apud Weidmannos, 1876.
Panegyrici Latini / rec. E. Baehrens. Lipsiae: in aedibus B. G. Teubneri, 1874.
Saint Jérôme. Chronique. Continuation de la Chronique d'Eusèbe, année 326–378. Rennes: Presses Universitaires de Rennes, 2006.
Select Lettres of St. Jerome. With an English translation by F. A. Wright. London: W. Heinemann Ltd; N. Y: G. P. Putnam's Sons, 1933. p.
Sexti Aurelii Victoris Liber de Caesaribus: prae-cedunt origo gentis romanae et Liber de viris illustribus urbis Romae, subsequitur Epitome de Caesaribus / rec. F. Pichlmayr. Michigan: University of Michigan Library, 1911.
Scriptores Historiae Augustae / ed. E. Hohl. In II vols. Lipsiae: in Aedibus B. G. Teubneri. 1965.
Sozomène. Histoire ecclésiastique. Livres V–VI / texte établi et traduit par A.-J. Festugière, B. Grillet; éd. Par J. Bidez, G. Christian, G. Sabbah. Paris: Cerf, 2005.
Synésios de Cyréne. Le discours sur la royauté de Synésios de Cyréne à l'empereur Arcadios / trad. nouvelle avec introd., notes et commentaire par C. Lacombrade. Paris: Les Belles Lettres, 1951.
Synesius. Epistulae // Patrologiae cursus completus. Series graeca / ed. J.-P Migne. Paris. Vol. LXVI. P. 1321–1560.
Themistii Orationes ex codice Mediolanensi / emen-datae a G. Dindorfio Lipsiae: C. Cnobloch, 1832.
Theodosiani libri XVI cum constitutionibus Sir-mondianis et leges novellae ad Theodosianum pertinentes / ed. Th. Mommsen et P Meyer. In 2 vols. Berolini: Weidmannus, 1900–1905 (ed. 2 Berolini, 1954).
Vegetius Flavius Renatus. Epitoma rei militaris / rec. C. Lang. Lipsiae: in aedibus B. G. Teubneri, 1885.
Zosime. Histoire nouvelle / texte établi et traduit par F Paschoud. En 3 t. Paris: Les Belles Lettres, 1971–1989.
Авсоний. Стихотворения / подг. М. Л. Гаспаров. М.: Наука, 1993.
Агафий Миринейский. О царствовании Юстиниана / пер. М. В. Левченко. М.: Арктос, 1996.
Аммиан Марцеллин. Римская история / пер. Ю. А. Ку-лаковского, А. И. Сонни. СПб.: Алетейя, 1994.
Анней Флор. Две книги римских войн // Малые римские историки. Веллей Патеркул. Анней Флор. Луций Ампелий / пер. А. Немировского, М. Дашковой. М.: Научно-издательский центр «Ладомир», 1996. С. 99–220.
Аноним. О военных делах / под ред. А. К. Нефёдкина. СПб.: Алетейя, 2014.
Анонимный географический трактат «Полное описание Вселенной и народов» / пер. С. В. Поляковой, И. В. Феленковской // ВВ, 1956. Т. VIII. C. 277–305.
Властелины Рима. Биографии римских императоров от Адриана до Диоклетиана / пер. С. П. Кондратьева; ред. А. И. Доватур. М.: Наука, 1992.
Евсевий Памфил. Жизнь Константина / перевод Санкт-Петербургской Духовной академии, пересмотрен и исправлен В. В. Серповой; примеч. А. Калинина. М.: Изд. группа Labarum, 1998.
Евтропий. Бревиарий от основания города / пер. Д. В. Кареева и Л. А. Самуткиной; отв. ред. И. В. Кривушин. СПб.: Алетейя, 2001.
Император Юлиан. Сочинения / пер. и комм. Т. Г. Сидаша. СПб: Изд-во СПбГУ, 2007.
Иордан. О происхождении и деяниях гетов / пер., комм. и вступ. ст. Е. Ч. Скрижинской. СПб.: Алетейя, 1997.
Клавдий Клавдиан. Полное собрание латинских сочинений / пер., вступ. ст., комм. и указ. Р. Л. Шмаракова. СПб.: Изд-во СПбГУ, 2008.
Латинские панегирики / пер. вступ. ст. и комм. И. Ю. Шабаги. М.: Русский фонд содействия образованию и науке, 2016.
Либаний. Речи / пер. С. Т. Шестакова. В 2 т. СПб.: Издательский проект «Квадривиум», 2014.
Павел Орозий. История против язычников / пер., комм., указ. и библиогр. В. М. Тюленева. В 3 т. Т. 3. — СПб.: Алетейя, 2003.
Секст Аврелий Виктор. О цезарях / пер. В. С. Соколова // Римские историки IV века / отв. ред. М. А. Тимофеев. М.: Изд-во РОССПЭН, 1997. С. 77–123.
Синезий. О царстве / пер. М. В. Левченко // ВВ, 1953. № 6. С. 337–357.
Сократ Схоластик. Церковная история / отв. ред. М. А. Тимофеев. М.: Изд-во РОССПЭН, 1996.
Тит Ливий. История Рима от основания города. В 3 т. / под ред. М. Л. Гаспарова, Г С. Кнабе, В. М. Смирина. М.: Наука, 1989–1993.
Флавий Вегеций Ренат. Краткое изложение военного дела // Греческие полиоркетики. Вегеций / пер. С. П. Кондратьева. СПб.: Алетейя, 1996. C. 153–306.
Церковная история Эрмия Созомена Саламинско-го. СПб.: Типография Фишера, 1851.
Q. Aurelii Symmachi v. c. Laudatio in Valentinianum seniorem Augusum prior / introduzione, comment e traduzione a cura di Fanny del Chicca. Roma: Herder, 1984.
Банников А. В. Варвары в римской армии IV в. н. э. // Вестник Санкт-Петербургского университета. СПб.: Изд-во Санкт-Петербургского государственного университета, 2005. Серия 2: История. № 3. С. 134–137.
Банников А. В. Готы на службе империи // Проблемы социальной истории и культуры Средних веков и раннего Нового времени / под ред. А. Ю. Дворниченко. СПб.: Изд-во СПбГУ, 2010. Вып. 8. С. 61–84.
Банников А. В. Военно-историческая реконструкция битвы при Адрианополе (9 августа 378 г.) // Вестник Санкт-Петербургского государственного института культуры, 2013. № 3(16). С. 174183.
Банников А. В., Пржигодзкая О. В. Вегеций о традиционной римской системе обучения рекрутов // Клио, 2014. № 3 (87). С. 107–109.
Буданова В. П. Варварский мир эпохи Великого переселения народов. М.: Наука, 2000.
Буданова В. П. Готы в системе представлений римских и византийских авторов о варварских народах // ВВ, 1980. Т. 41. С. 141–152.
Буданова В. П., Горский А. А., Ермолова И. Е. Великое переселение народов. Этнополитические и социальные аспекты. СПб.: Алетейя, 2011.
Бьюри Дж. Б. Варвары и Рим. Крушение империи / пер. Л. И. Игоревского. М.: Центрполиграф, 2013.
Вольфрам Х. Готы. От истоков до середины VI в. (опыт исторической этнографии) / пер. Б. П. Миловидова, М. Ю. Некрасова. СПб.: Ювента, 2003.
Вус О. В., Фомин М. В. Сражение при Адрианополе 9 августа 378 г. Триумф германцев и трагедия римлян // Материалы по археологии и истории Античного и Средневекового Крыма, 2016. № 8. C. 375–390.
Гиббон Э. Закат и падение Римской империи. В 7 т. Т. III. М.: Терра, 1997.
Глушанин Е. П. Военная знать ранней Византии. Барнаул: Алтайское книжное издательство, 1991.
Глушанин Е. П. Военные реформы Диоклетиана и Константина // ВДИ, 1987. № 2.
Дандо-Коллинз С. Легионы Рима. Полная история всех легионов Римской империи / пер. Н. Ю. Живловой. М.: Центрполиграф, 2013.
Дельбрюк Г. История военного искусства в рамках политической истории. В 7 т. Т. II. Германцы / пер. Л. Гринкруга, В. Авдиева. СПб.: Наука; Ювента, 1994.
Джонс А. Х. М. Гибель античного мира / пер. Т. В. Горяйновой. Р-н-Д.: Феникс, 1997.
Ермолова И. Е. Варвары на службе Римской империи // Byzantino-Slavica, 2006. С. 7–28.
Ермолова И. Е. Римская империя и федераты в IV веке // Новый исторический вестник, 2001. № 2(4). С. 35–45.
Калмыков В. С. Сражение под Адрианополем 378 г.: закономерное поражение римской армии или ошибка императора Валента? // Вестник МГГУ им. М. А. Шолохова, 2011. № 2. C. 15–23.
Клауде Д. История вестготов / пер. С. В. Иванова. СПб.: Евразия, 2002.
Коннолли П. Греция и Рим. Энциклопедия военной истории / пер. С. Лопуховой, А. Хромовой. М.: Эксмо, 2001.
Корсунский А. Р. Вестготы и Римская империя в конце IV — начале V века // Вестник МГУ, 1965. Серия 9: История. № 3. С. 77–95.
Корсунский А. Р., Гюнтер Р Упадок и гибель Западной Римской империи и возникновение германских королевств (до середины VI в.). М.: Изд-во МГУ, 1984.
Кудрявцев О. В. К вопросу о поселении варваров на территории провинции Фракии // Исследования по истории балкано-дунайских областей в период Римской империи и статьи по общим проблемам древней истории, 1957. С. 250253.
Куликовский Ю. А. Надел ветеранов землей и военные поселения в Римской империи. Эпиграфическое исследование. Киев: Университетская типография, 1881.
Курбатов Г. Л. Восстание Прокопия (365–366 гг.) // ВВ, 1958. Т. XIV. С. 3–26.
Курбатов Г. Л. К вопросу о территориальном распространении восстания Прокопия // ВО, 1961. C. 64–92.
Курбатов Г. Л. Либаний о Фракии // Българска Академия на науките. Известия на Института за история, 1962. Т. XI. С. 151–164.
Лазарев C. А. Варвары на военной службе в Позднеримской империи // Проблемы истории, филологии, культуры. Межвузовский сборник, 1994. № 1. С. 74–78.
Лазарев C. А. Военное сословие в Позднеримской империи // Античность и Средневековье Европы. Межвузовский сборник, 1994. С. 121126.
Лебедева Г. Е. Ранневизантийское законодательство о ветеранах (по данным кодексов Феодосия и Юстиниана) // ВО, 1977. С. 149–157.
Макдауэлл С. Адрианополь 378 г. н. э. Разгром римских легионов. М.: Эксмо, 2011.
Мюссе Л. Варварские нашествия на Европу: германский натиск. СПб.: Евразия, 2008.
Нефёдкин А. К., Тактика готов IV века на примере битвы при Салиции (377 г.) // Воин, № 9, 2002. С. 8–11.
Никерсон Х. Войны в эпоху Римской империи и в Средние века / пер. Л. А. Карповой. М.: Центрполиграф,2008.
Окшотт Э. Археология оружия. От бронзового века до эпохи Ренессанса / пер. М. К. Якушиной. М.: Центрполиграф, 2006.
Ременников А. М. Борьба племен Среднего Дуная с Римом в 350–370 гг. н. э. // ВДИ, 1960. № 3. С. 105–123.
Сиротенко В. Т. Фемистий о положении на дунайской границе и о борьбе крестьян и рудокопов против готов // Античная древность и Средние века, 1973. № 10. С. 289–293.
Томлин Р. Поздняя империя (200–450 гг. н. э.) // Коннолли П. Греция и Рим. Энциклопедия военной истории / пер. C. Лопуховой, А. Хромовой. М.: Эксмо, 2001. С. 249–261.
Томпсон Э. А. Римляне и варвары. Падение Западной империи / пер. Т. О. Пономаревой, ред. М. Е. Килуновская. СПб.: Ювента, 2003.
Удальцова З. В. Мировоззрение Аммиана Марцел-лина // ВВ, 1968. Т. 28. С. 38–59.
Харботл Т. Битвы мировой истории. М.: Внешсиг-ма, 1993.
Хизер П. Падение Римской империи / пер. А. В. Короленкова и Е. А. Семеновой. М.: Астель, 2011.
Холмогоров В. И. Полевая армия (Comitatenses) Римской империи IV в. н. э. // Ученые записки ЛГУ, 1941. Вып. 12. № 86. C. 81-100.
Холмогоров В. И. Римская стратегия в IV веке н. э. у Аммиана Марцеллина // ВДИ, 1939. № 3. С. 87–97.
Ярцев С. В. К вопросу о причинах поражения римлян в битве с готами при Адрианополе 9 августа 378 г. // Научные ведомости Белгородского государственного университета, 2016. № 37. Вып. № 1 (222). C. 20–25.
Absil M. L'armée romaine de Dioclétien à Valentinien I dans épigraphie // ARDV. P. 117–126.
Altheim F. Niedergang der alten Welt. Eine Untersuchung der Ursachen. Bd. II. Frankfurt a. M.: Klostermann, 1952.
col1_0 Ammianus on Warfare: An Investigation into Ammianus'Military Knowledge // Latomus: revue d'études latines, 1979. Vol. 165.
Austin N. J. E. Ammianus' account of the Adrianople campaign. Some strategic observations // AClass, 1972. Vol. 15. P. 77–83.
Balty J. C. Apamea in Syria in the Second and Third Centuries A. D. // Journal of Roman Studies, 1988. Vol. 78. P. 91–104.
Barbero A. Barbari. Immigranti, profughi, deportati nell' Impero Romano. Roma: Latreza, 2008.
Barbero A. Le jour des Barbares. Adrinople 9 août 378. Paris: Flammarion, 2006.
Blockley R. C. Ammianus Marcellinus on the Battle of Strasbourg. Art and Analysis in the «History» // Phoenix, 1977. Vol. 31. № 3. Р 218–231.
Brulet R. Les transformations du Bas-Empire // L'armée romaine en Gaule / ed. M. Reddé. - Paris: Editions Errance, 1996. P. 223–265.
Burns T. S. The Battle of Adrianople: а Reconsideration // Historia, 1973. Vol. 22. P. 336–345.
Camé J.-M. Le système de recrutement des armées romaines de Dioclétien aux Valentiniens // ARDV. P. 371–387.
Chastagnol A. Le Bas-Empire. Paris: Armand Colin, 1991.
Chastagnol A. L'évolution politique, sociale et économique du monde romain de Dioclétien à Julien. Paris: SEDES, 1982.
Cosme P. L'armée romaine VIII s. av. J.-C. - V s. ap. J.-C. Paris: Apmand Colin, 2007.
Crump G. A. Ammianus and the Late Roman Army // Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte, 1973. Vol. 22. No. 1. Р. 91–103.
Dauge Y. A. Le Barbare. Recherches sur la conception romaine de la barbarie et de la civilisation. Bruxelles: Latomus, 1981.
Davies J. L. Roman Military Deployment in Wales the Marches from Pius to Theodosius I // RFS. P. 52–57.
Demougeot Ém. La formation de l'Europe et les invasions barbares. En 2 t. Paris: Aubier, 1969, 1979.
Demougeot Ém. Laeti et gentiles dans la Gaule romaine du IV siècle // Actes du Colloque d'Histoire Sociale de l'Université de Besançon, (1970), 1972. P. 101–112.
Eisenberg R. The Battle of Adrianople: a Reappraisal // Hirundo: the McGill Journal of Classical Studies, 2010. Vol. 8. P. 108–120.
Elton H. Warfare in Roman Europe, AD 350–425. Oxford: Clarendon Press, 1998.
Forni G. Il reclutamento delle legioni da Augusto a Diocleziano. Milano; Roma: Bocca, 1953.
Frézouls E. Les deux politiques de Rome face aux Barbares d'après Ammien Marcellin. Crise et redressement dans les provinces européennes de l'Empire, du milieu du IIIe au milieu du IVe siècle ap. J.-C. // Actes de la VIIe Rencontre d'histoire romaine (décembre 1981), 1983. P. 175–197.
Gabba E. Per la storia deLL'esercito romano in età imperiale. Bologna: Pàtron, 1974.
Gigli G. Forme di reclutamento militare durante il basso impero // Rendiconti della classe di Scienze morali, storiche e filologiche dell'Accademia dei Lincei, 1947. Ser. 8. Vol. II. P. 268–289.
Goldsworthy A. Les guerres romaines 281 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. / trad. de l'anglais par Muriel Pécastaing-Boissière. Paris: Autrement, 2001.
Goldsworthy A. The Complete Roman Army. London: Thames & Hudson, 2003.
Goldsworthy A. The Complete Roman Army. London: Thames & Hudson, 2003. P. 208.
Goldsworthy A. The Roman Army at War, 100 BC-AD 200. Oxford: Oxford Classical Monographs; Clarendon Press.
Grosse R. Römische Militärgeschichte von Gallienus bis zum Beginn der byzantinischen Themenverfassung. Berlin: Weidmannsche Buchhandlung, 1920.
Hatt J.-J., Schwarz J. Le champ de bataille de Oberhausbergen (357-1262) // Bulletin de la Faculté des lettres de Strasbourg, 1964. N0 42. P. 427436.
Heather P. Goths and Romans AD 332–489. Oxford: Clarendon Press, 1991.
Held W. Die Vertiefung der Allgemeinen Krise im Westen des Römischen Reiches. Studien über die sozialökonomischen Verhältnisse am Ende des 3. und in der ersten Hälfte des 4. Jahrhunderts. Berlin: Akademie-Verlag., 1974.
Jones A. H. M. The Later Roman Empire (284–602): A Social and Economic Survey. In 3 vols. Vol. II. Oxford: Basil Blackwell, 1964.
Kazanski M. Les Barbares orientaux et la défense de la Gaule aux IV–V siècles // ARB-AFAM. P. 175181.
Lançon B. Le mode roman tardif. IIIe—VIIe siècles après J.-C. Paris: Armand Colin, 1992.
Le Bohec Y. L'armée romaine sous le Bas-Empire. Paris: Picard, 2006.
Lenski N. Failure of Empire: Valens and the Roman State in the Fourth Century A. D. Berkeley; Los Angeles; London: University of California Press, 2002.
Lenski N. Initium mali Romano imperio: Contemporary reactions to the battle of Adrianople // Transactions of the American Philological Association, 1997. Vol. 127. P. 129–168.
Liebeschuetz J. H. W. G.. The end of the Roman army in the western empire // War and Society in the Roman World / J. Rich et G. Shipley. Routledge, Londres, NewYork, 1993. P. 265–276.
MacMullen R. Changes in the Roman Empire: Essays in the Ordinary. Princeton: Princeton University Press, 1990.
MacMullen R. Soldier and civilian in the later Roman Empire. Cambridge: University Press, 1963.
Magioncalda A. Le fonti guiridiche sull'esercito romano da Diocleziano a Valentiniano I // ARDV. P. 69–99.
Matthews J. F. The Roman Empire of Ammianus Mar-cellinus. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 1989.
Modéran Y. L'Empire romain tardif. 235–395 ap. J.-C. Paris: Elipses, 2006.
Munier G., Kanape P. A. Les Germains. De la conquête romaine aux grandes invasions. Arles: Errance, 2013.
Naude C. P. T. Battles and Sieges in Ammianus Marcellinus // AClass, 1958. Bd. 1. S. 92— 105.
Nicasie M. J. Twilight of Empire: the Roman Army from the Reign of Diocletian until the Battle of Adrianople (Dutch Monographs on Ancient History and Archaeology 19). Amsterdam: J. C. Gieben, 1998.
Nischer E. C., von. Die Schlacht bei Straßburg im Jahre 357 n. Chr. // Klio, 1927. Bd. 21. S. 391–403.
Paschoud F. Notes // Zosime. Histoire nouvelle. T. II. 1re partie. Livre III / texte établi et traduit par F. Paschoud. Paris: Société d'édition Les belles Lettres, 1979.
Palme B. Die römische Armee von Diokletien bis Valentinian I. Die papyrologische Evidenz // ARDV. S. 101–115.
Pavan M. La bataglia di Adrianopoli (378) e il problema gotico nell'impero romano // Studi romice, 1978. Vol. 27. P. 153–165.
Piganiol A. L'Empire Chrétien (325–395). Paris: Presses universitaires de France, 1972.
Pighi G. B. Nuovi studi Ammianei. Pubblicazioni della Université cattolica del Sacro Cuore, scienze filologiche, XXI. Milano: Vita e Pensiero, 1936.
Richardot Ph. La fin de l'armée romaine (284–476). Paris: Economica, 2005.
Rowell H. T. Ammianus Marcellinus Soldier-Historian of the Late Roman Empire // University of Cincinnati Lectures in memory of Louise Taft Semple, 1964.
Sabbah G. L'armée romaine de Dioclétien à Valentinien I. Les sources littéraires // ARDV. Р. 31–42.
Seillier Cl. Les Germains dans l'armée romaine tardive en Gaule septentrionale. Le témoignage de l'archéologie // ARB-AFAM. P. 187–194.
Seston W. Dioclétien et la Tétrarchie: Guerres et Réformes (284–300). Paris: De Boccard, 1946.
Seston W. Du comitatus de Diocletien aux comita-tenses de Constantin // Historia, 1955. Bd. 4. P. 284–296.
Shchukin M., Shuvalov P. The Alano-Gothic cavalry charge in the battle of Adrianopole // Geografia e viaggi nel mondo antico, 2007. N0 12. P. 233–253.
Solari A. II consigLio di guerra ad AdrianopoLi nel 378 // RivFC, 1932. N0 11. P. 501–505.
Southern P., Dixon K. R. The Late Roman Army. London: B. T. Bastford Ltd, 1996.
Vérady L. New Evidence on Some Problems of the Late Roman Military Organization // Acta Antiqua Academiae Scientiarum Hungaricae, 1961. Vol. 9. P. 333–396.
Vogler Ch. Les officiers de l'armée romaine dans l'oeuvre d'Ammien Marcellin // La hiérarchie (Rangordnung) de l'armée romaine sous le Haut Empire / Actes du Congrès de Lyon (15–18 septembre 1994) rassemblés et édités par Yann Le Bohec. Paris: De Boccard, 1995. P. 389–404.
Wolfram H. L'armée romaine comme modèle pour l'Exercitus barbarorum // ARB-AFAM. Р. 13–15.