К книге
Культура и сопротивление. Интеллигенция, инакомыслие и самиздат в советской Беларуси (1968–1988)Источники и библиография
100%
Источники и библиография
60

Архивные источники

Forschungsstelle Osteuropa (FSO) (Исследовательский центр «Восточная Европа», Бремен)

FSO. 01–242, Kostezky

FSO. F. 53, Z. 4

FSO. 01–054 NGO Sammlung

«Беларуская трыбуна», 1988–1989

«Супольнасць»: Бюлетэнь каардынацыйнае рады Канфедэрацыі беларускіх суполак № 1 (14–15 января 1989 года)

FSO. 117–3 (Равдин) Быков В. Речь на V съезде Союза писателей Белоруссии

Open Society Archives (OSA) (Архивы Открытого общества, Будапешт)

OSA. 300–85-12: 72 (Gruppy Belarus)

OSA. 300–85-12: 250 (Samizdat: Belorussia)

OSA. 300–85-13: 54 (Bykov)

OSA. 300–85-13: 159 (Kukobaka)

OSA. 300–85-13: 188 (Masherov)

OSA. 300–85-13: 343

Herder-Institut für historische Ostmitteleuropaforschung (Гердеровский институт исторических исследований Восточно-Центральной Европы, Марбург)

Argumenty do dialogu polsko-białoruskiego. Zeszyt 1. Przedświt, 1986. (Периодический самиздат)

Modern History Archive (MHA) (Архив новейшей истории) [950]

Бурачок. № 1 (б. и., [1986])

Бурачок. № 2 (б. и., [1987])

Дамашэвіч У. Замест таго, каб радавацца… // 08.12.1988, F 1/21, spr. D16

Дамашэвіч У. Прамова на IX зьездзе [sic!] пісьменьнікаў [sic!] БССР. Красавік 1986 года // F 1/21, spr. D16

Дамашэвіч У. Прамова Уладзіміра Дамашэвіча на пленуме праўлення Саюза пісьменнікаў Беларусі. Лістапад 1987

Дзень волі (1990)

Дэкларацыя Беларускага грамадскага гісторыка-асьветніцкага таварыства памяці ахвяр сталінізму «Мартыралог Беларусі» [б. д.]

Ермаловіч М. Па слядах аднаго міфа. Ці было літоўскае заваяванне Беларусі? (1967–1968)

Кантроль. Бюлетэнь «Таварыства маладых літаратараў „Тутэйшыя“». № 1 (б. и., 1988) и № 1 (2) (б. и., 1989)

Ксэракс беларускі. № 1 (1990)

Купала Я. Моладзі. Беласток: Бераг, 1988

Люстра дзён (б. и., б. г., 1980?)

Ракутович Г. Положение в Белоруси. 1974 год. (б. и., Магілёў, 1974)

Letter to a Russian Friend. A «samizdat» Publication from Soviet Byelorussia (London: The Association of Byelorussians in Great Britain, Ukrainian Publishers Limited, 1979) // MHA. F. 1/21, spr. 160

Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры i мастацтва (БДАМЛМ) (Беларусский государственный архив-музей литературы и искусства, Минск)

Ф. 444 (Ермалович)

Нацыянальная бібліятэка Беларусі (Национальная библиотека Беларуси, Минск)

Літаратура. № 1 (б. и., 1989)

Літаратура. № 2 (б. и., 1990)

Kansalliskirjasto (Национальная библиотека Финляндии, Хельсинки)

Sl. Ms. 93–1, Georgii V’lchev

Электронные письма

Электронные письма Владимира Орлова автору от 23 и 26 ноября 2018 года

Электронные письма Сергея Островцова автору от 21 декабря 2018 года и 17 января 2019 года

Электронные письма Алексея Кавко автору, октябрь 2020 – январь 2021 года

Архіў грамадскага аб’яднання «Саюз беларускіх пісьменнікаў» (Архив общественного объединения «Союз беларусских писателей») (https://lit-bel.org)

Личные дела Максима Танка, Янки Брыля, Бориса Саченко, Евдокии Лось, Владимира Короткевича, Михася Стральцова. https://lit-bel.org/from-archive/ (дата обращения 27 января 2024)

Беларуская бібліятэка і музей імя Францішка Скарыны (Беларусский архив и библиотека имени Франциска Скорины, Лондон)

Архив Л. Гениуш

Архив Г. Пикарды

Віленскі беларускі музей імя Івана Луцкевіча (Вильнюсский беларусский музей имени Ивана Луцкевича)

Архив С. Витушки

Опубликованные источники

«Мемориал»

«Хроника текущих событий» 1968–1983 (ХТС). http://old.memo.ru/history/diss/chr/index.htm (дата обращения 27 января 2024)

Периодические издания

«Бацькаўшчына». Газэта беларускай нацыянальна-вызвольнай думкі (Мюнхен)

«Крыніца» (Минск)

«ЛіМ» (Минск)

«Литературная газета» (Москва)

«Маладосць» (Минск)

«Московские новости» (Москва)

«Навіны Беларускага Народнага Фронту за перабудову „Адраджэньне“» (Минск)

«Нёман» (Минск)

«Новый мир» (Москва)

«Огонек» (Москва)

«Парус» (Минск)

«Политический собеседник» (Минск)

«Полымя» (Минск)

Kontinent: unabhängiges Forum russischer und osteuropäischer Autoren (Berlin)

Posev (Frankfurt)

Документы

Белорусские буржуазные националисты: учебный материал / Сост. В. М. Бойченко, П. П. Еремин. Москва: Комитет государственной безопасности при Совете Министров СССР, 1957. Рассекречено аппаратом главы Службы безопасности Украины. https://z-lib.io/book/16553314 (дата обращения 27 января 2024).

Закон Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Рэспублікі «Аб мовах у Беларускай ССР». Прыняты на чатырнаццатай сесіі Вярхоўнага Савета Беларускай ССР адзінаццатага склікання, 26 студзеня 1990 года. Мінск: Беларусь, 1990.

Заявление глав государств Республики Беларусь, РСФСР, Украины // Советская Белоруссия. 1991. 10 декабря.

Население СССР: по данным всесоюзной переписи населения / Госкомстат СССР. Москва: Финансы и статистика, 1990.

Национальный вопрос в СССР: Сборник документов. Мюнхен: Сучасність, 1975.

Некоторые актуальные вопросы идеологической работы в современных условиях (в порядке ориентирования для секретарей партийных комитетов). (Б. и., 1988). https://vytoki.net/?docs=00017343 (дата обращения 26 сентября 2023).

Письмо 25 деятелей советской науки, литературы и искусства Л. И. Брежневу против реабилитации И. В. Сталина. http://www.ihst.ru/projects/sohist/document/letters/antistalin.htm (дата обращения 15 сентября 2023).

«Пражская весна» и международный кризис 1968 года: статьи, исследования, воспоминания / Гл. ред. Н. Томилина [и др.]. Москва: Международный фонд «Демократия», 2010.

Программа Коммунистической партии Советского Союза: принята XXII съездом КПСС. Москва: Политиздат, 1972.

Союз можно было сохранить: Белая книга. Документы и факты о политике М. С. Горбачева по реформированию и сохранению многонационального государства / A. T. Вебер [и др.]; Фонд Горбачева. Москва: Апрель-85, 1995.

Уголовный кодекс Белорусской ССР (1960) // Национальный правовой портал Республики Беларусь. https://pravo.by/ImgPravo/pdf/UK_BSSR_1960.pdf (дата обращения 27 января 2024).

Дневники, письма и воспоминания

Адамовіч Алесь. Зямля-рубеж. З дзённікавых запісаў 90-х гадоў // Дзеяслоў. 2003. № 3. С. 185–195.

Адамович Алесь. Испытание словом: неюбилейные заметки // Неман. 1987. № 2. С. 165–182.

Адамовіч Антон. Аўтабіяграфія 1935 году // Адамович А. Творы. Нью-Ёрк: БІНіМ, 2003. С. 507–565.

Адамович Антон. Мой счет им. Жизнеописание одного из осчастливленных «раем» [Автобиография 1941 года] // Адамович А. Творы. Нью-Ёрк: БІНіМ, 2003. С. 567–597.

Адамчык В. Развітальная аповесць: аповесць, апавяданні, дзённікі. Мінск: Мастацкая літаратура, 1999.

Аляксандр Твардоўскі – Максіму Танку. 17 красавіка 1968 года // Скарыніч. 2006. № 6. С. 95.

Анатоль Сыс – Пімену Панчанку. 7 красавіка 1988 года // Скарыніч. 2006. № 6. С. 102–103.

Аркуш А. Аскепкі вялікага малюнку. Менск: Логвінаў, 2007.

Арлоў У. Беларускія самавыдавецкія альманахі «Блакітны ліхтар» і «Мілавіца»: лесы выданняў і аўтараў // Шуфляда. 1999. № 1.

Арлоў У. Полацкі вецер: спроба ранніх мемуараў (Часткі 1–3) // Дзеяслоў. 2006. № 20. С. 259–271; № 21. С. 273–284; № 22. С. 250–269.

Арлоў У. «Совершенно секретно», або Адзін у трох іпастасях (нататкі няўдзячнага вучня) // Ксэракс беларускі. 1990. № 1. С. 25–35.

Арлоў У. Як мы рабілі самвыдат // Радые «Свабода». 2010. 22 октября.

Бажок Ю. Аўтабіяграфічны нарыс Арсеня Ліса // Таварыства беларускай мовы https://zbsb.org/news/belarus/10296/ (дата обращения 23 сентября 2023).

Барадулін Р. Аратай, які пасвіць аблокі: сяброўскае слова, эсэ і некананізаваныя ўспаміны. Мінск: Мастацкая літаратура, 1995.

Бураўкін Г. Як многа ў гэтым гуку // Скарыніч. 2011. № 10. С. 121–125.

Быкаў В. «ДДД». Аўтабіяграфічныя дадаткі да «Доўгай дарогі дадому» / Сост. І. Быкава; Ред. А. Пашкевіч // Дзеяслоў. 2006. № 23. С. 9.

Быкаў В. Доўгая дарога дадому. Мінск: Кніга, 2003.

Быкаў В. Парадоксы жыцця // Поўны збор твораў: У 14 т. Т. 8. Мінск; Масква: Саюз беларускіх пісьменнікаў; ТТА «Время», 2009. С. 426–436.

Быкаў В. Пункціры жыцця // Поўны збор твораў: У 14 т. Т. 8. Мінск; Масква: Саюз беларускіх пісьменнікаў; ТТА «Время», 2009. С. 437–548.

Васько У. Пад аўрай Васiля Быкава // Лідскі летапісец. 2010. № 2. С. 46–48. http://pawet.net/files/l/50.pdf (дата обращения 21 сентября 2023).

Верабей А. Уладзімір Караткевіч i Масква // Скарыніч. 2011. № 10. С. 48–53.

Верас З. Я помню ўсе: успаміны, лісты / Ред. М. Скобла. Гародня; Вроцлаў: Гарадзенская бібліятэка, 2013.

Вядзьмак-Лысагорскі Ф. «А хто пісаў паэму гэту…» Як была напісаная паэма «Сказ пра Лысую гару»… // Дзеяслоў. 2003. № 4. С. 147–157.

«Ганаруся Вашай „залатой“ паэтычнай нітачкай»: лісты Васіля Быкава да Ларысы Геніюш / Сост. М. Скобла // Дзеяслоў. 2004. № 9. С. 175–183.

Геніюш Л. Каб вы ведалі: з эпісталярнай спадчыны (1945–1983). Мінск: Лімарыус, 2005.

Геніюш Л. Лісты з Зэльвы. Гародня; Вроцлаў: Гарадзенская бібліятэка, 2012.

Геніюш Л. Споведзь. Мінск: Мастацкая літаратура, 1993.

Гілевіч Н. Памiж роспаччу i надзеяй. Абрыс пройдзенага шляху ў святле адной мары // Дзеяслоў. 2006. № 21. С. 243–275; № 22. С. 167–204; № 23. С. 2–119.

Гілевіч Н. У віры быцця. Мінск: Кнігазбор, 2015.

Гілевіч Н. Як быў напісаны «Сказ пра Лысую гару» // Naviny.by. 2003. 1 сентября. http://naviny.by/rubrics/culture/2003/09/01/ic_articles_117_142802/ (дата обращения 30 сентября 2023).

Глобус А. Партрэты. Мінск: Галіяфы, 2014.

Грахоўскі С. Дзённікі // Грахоўскі С. Выбраныя творы / Сост. Т. Грахоўская, К. Цвірка. Мінск: Кнігазбор, 2007. С. 477–498.

Грахоўскіі С. Споведзь: аповесці і вершы. Мінск: Мастацкая літаратура, 1990.

Грахоўскі С. Такія сінія снягі // Полымя. 1988. № 9. С. 136–184.

Дайнека Л. Герадоцінкі // Тэрмапілы. 2005. № 9. С. 59–134.

Дубавец С. «Майстроўня»: гісторыя аднаго цуду. Радые «Свабода» / Радые «Свабодная Еўропа», 2012.

Дубоўка У. Я казаў вам шчырую праўду пра той час // Тэрмапілы. 2007. № 11. С. 192–239.

Дубянецкі М. Злое вогнішча. Да гісторыі выдання аповесці Васіля Быкава «Мертвым не баліць» // Полымя. 1999. № 2. С. 160–191.

Караткевіч У. Дарога, якую прайшоў. Пра час і пра сябе. Мінск: Беларусь, 1966.

Карпюк А. Развітанне з ілюзіямі: эсэ, апавяданні, дзённікі. Гародня-Wrocław: Kolegium Europy Wschodniej, 2008.

Каўрус А. Як яно было: Згадкі «нацыяналіста». Мінск: Кнігазбор, 2013.

Клейн Б. Недосказанное. Минск: Лимариус, 2019.

Кляйн Б. Недагаворанае. Раздзелы з успамінаў // Дзеяслоў. 2004. № 10. С. 187–195.

Ліс А. «Група Прашковіча» i справа беларускіх нацыяналістаў // Новы час. 2017. 19 ноября. https://novychas.online/poviaz/pad-nehalosnym-apjakunstvam/ (дата обращения 28 сентября 2023).

Ліс А. Знішчэнне нацыянальнай інтэлігенцыі спецслужбамі // Новы час. 2017. 4 декабря. https://novychas.online/poviaz/akademiczny-asjarodak-pad-nehalosnym-apjakunst? (дата обращения 27 января 2024).

Ліс А. Пад негалосным апякунствам спецслужбаў // Новы час. 2017. 11 ноября. https://novychas.online/poviaz/uspaminy-pad-nehalosnym-apjakunstvam (дата обращения 27 января 2024).

Ліс А. Першыя самастойныя крокі i ўражанні на ўсе жыцце // Новы час. 2016. 14 февраля. https://novychas.online/asoba/uspaminy_pjershyja_samastojnyj (дата обращения 27 января 2024).

Лісты Уладзіміра Дубоўкі да Уладзіміра Конана // Полымя. 2014. № 10. С. 168–172.

Літаратура i жыцце ў перапісцы Івана Шамякіна / Ред. А. Шамякіна // Звязда. 2015. 26 июля. http://zviazda.by/be/news/20160726/1469540749-litaratura-i-zhyccyo-u-perapiscy-ivana-shamyakina (дата обращения 25 сентября 2023).

Мальдзіс А. Англійскі дзённік // Полымя. 1985. № 12. С. 186–203.

Мудроў В. Ператвораныя ў попел: эсэ, фантасмагорыі, успаміны. Менск: Выд-ва Логвінава, 2004.

Переписка Василя Быкова и Александра Твардовского / Сост. С. Шапран, В. Твардовская и О. Твардовская // Вопросы литературы. 2008. № 2. https://voplit.ru/article/eti-molodye-pisateli-videli-pot-i-krov-vojny-na-svoej-gimnasterke-perepiska-vasilya-bykova-i-aleksandra-tvardovskogo-vstupitelnaya-statya-s-shaprana-publikatsiya-i-kommentarii-s-shaprana-v-i-o/ (дата обращения 17 сентября 2023).

Письмо в редакцию газеты «Правда» // Правда. 1973. 31 августа. http://antology.igrunov.ru/after_75/memo/1088679091.html (дата обращения 27 января 2024).

Пра часопіс «Бурачок» і палкоўніка Даніліна: успаміны Алеся Бяляцкага, напісаныя ў турме // Народная воля. 2011. № 161–162. С. 4.

Пятро Конюх – Янку Брылю. 11 верасня 1990 года // Скарыніч. 2006. № 6. С. 103–104.

Рабкевіч В. Група пяцех: успаміны // Наша Ніва. 1995. № 3. С. 3.

Руднік Г. Птушкі пералетныя. https://pawet.net/library/history/bel_history/_memoirs/032/руднік_галіна._птушкі_пералётныя. html (дата обращения 5 мая 2025).

Сцяпан Александровіч – Мікалаю Улашчыку. 15 сакавіка 1974 года // Скарыніч. 2006. № 6. С. 96.

Танк М. Листки календаря // Новый мир. 1967. № 11. С. 13–67.

Тарас В. На выспе ўспамінаў. Вільня: Інстытут беларусістыкі, 2007.

У пошуках летапіснае Літвы (З перапіскі) / Публікацыя А. Каўкі // Скарыніч. 2010. № 8–9. С. 60–71.

Улашчык М. Хроніка // Скарыніч. 1991. № 1. С. 96–140.

Улашчык М. Хроніка II // Скарыніч. 1993. № 2. С. 74–89.

«Хочацца толькi праўды»: лiсты Васiля Быкава да Еўдакіі Лось» / Сост. Т. Кекелева // Дзеяслоў. 2006. № 1.

Чарнякевіч Ц. Нядоля Кулакоўскага: ліставанне з перакладчыкамі // Маладосць. 2013. № 12. С. 106–111.

Чарняўскі М. Дзесятыя ўгодкі «Чорнай нядзелі» // Наша Ніва. 1996. № 5. С. 3.

Шамякін І. Размова з чытачом: артыкулы, выступленні, дзённікі. Мінск: Мастацкая літаратура, 1973.

Шамякін І. Роздум на апошнім перагоне. Дзённікі 1985–1998 гадоў. Мінск: Мастацкая літаратура, 1998.

Юрэвіч Л. Архіўная кніга. Нью-Ёрк: БІНіМ, 1996.

Юрэвіч Л. Беларуская мемуарыстыка на эміграцыі. Нью-Ёрк: БІНіМ, 1999.

Яго чакала Беларусь чатыры стагоддзі: зборнік дакументаў і матэрыялаў да 85-годдзя з дня нараджэння Міколы Ермаловіча / Сост. и ред.: А. Белы, А. Валахановіч, Н. Сармант // Скрыжалі «Спадчыны», № 5. Менск: б. и. [на правах рукописи], 2007.

Kukobaka M. Gestohlene Heimat // Kontinent. 1979. № 11. S. 174–181.

Letters to Gorbachev. New Documents from Soviet Byelorussia. Second Edition with Original Text and English Translation [Письма Горбачеву. Второе издание с переводом на английский язык]. London: The Association of Beylorussians of Great Britain, 1987.

Книги и статьи

Абэцэдарскі Л. У святле неабвержных фактаў. Мінск: Голас Радзімы, 1969.

Адамовіч А. Апакаліпсіс па графіку. Мінск: Беларусь, 1992.

Адамовіч А. Vixi: тры апошнія аповесці. Мінск: Ковчег, 2002.

Адамович А. Выбери жизнь: литературная критика, публицистика. Минск: Мастацкая літаратура, 1986.

Адамович А. Избранные произведения: В 2 т. Минск: Мастацкая літаратура, 1977. Т. 2: Повести, интервью, статьи, выступления.

Адамович А. Мы – шестидесятники. Москва: Советский писатель, 1991.

Адамович А. Ничего важнее. Минск: Наука и техника, 1985.

Адамович А. Отвоевались! Москва: Молодая гвардия, 1990.

Адамович А. Партизаны: роман-дилогия. Москва: Воениздат, 1980.

Адамович А. Хатынская повесть. Каратели. Ленинград: Художественная литература, 1986.

Адамович А. «Против правил?» О новом мышлении и адекватном слове // Литературная газета. 1987. 1 января.

Александровіч С. Пуцявіны роднага слова. Мінск: БДУ імя У. І. Леніна, 1971.

Алексиевич С. и др. Кто украл фонарь гласности // Советская культура. 1987. 3 октября. С. 6.

Антановіч І. Амерыканскi лад жыцця i крызiс культуры // Полымя. 1985. № 11. С. 137–152.

Арабей Л. Загадка веку // Крыніца. 1995. № 1–2. С. 53.

Аркуш А. Дзесяць гадоў без Галоўліту // Правінцыя. 2000. № 1–2. С. 13–17.

Арлоў У. Дзень, калі ўпала страла. Мінск: Мастацкая літаратура, 1988.

Арлоў У. Добры дзень, мая шыпшына // Уладзімір Арлоў. Мінск: Мастацкая літаратура, 1986.

Бабосаў Я. Новае мысленне супраць ядзернага вар’яцтва // Полымя. 1988. № 5. С. 134–145.

Бажко А. Жывыя здані: памфлет // Полымя. 1985. № 6. С. 154–162.

Барадулін Р. Поўны збор твораў: У 5 т. Мінск: Мастацкая літаратура, 1996. Т. 1.

Бембель А. Родная мова і маральна-эстэтычны прагрэс. London: The Association of the Byelorussians of Great Britain, 1985.

Брыль Я. Запісы // Дзеяслоў. 2004. № 12. С. 9–35.

Брыль Я. Птушкі i гнезды. Мінск: Мастацкая літаратура, 2006.

Быкаў В. Артыкулы, эсэ, прадмовы, інтэрв’ю, гутаркі, аўтабіяграфіі, выступленні (1957–1980) // Поўны збор твораў: У 14 т. Мінск: Кнігазбор, 2014. Т. 10. Кн. 1.

Быкаў В. Нa крыжах: выступленні, артыкулы, інтэрв’ю. Мінск: Беларусь, 1992.

Быков В. Мертвым не больно: повесть / Авторизированный перевод с белорусского М. Горбачева // Новый мир. 1966. № 1. С. 3–66; № 2. С. 7–64.

Васіль Быкаў. Гісторыя жыцця ў дакументах, публікацыях, успамінах, лістах / Сост. С. Шапран. Часткі I і II. Мінск; Гародня: Łódzka Drukarnia Dziełowa, 2009.

Вільня: анталегія беларускай паэзіі XX ст. / Сост. С. Дубавец // ARCHE. 2003. № 5. С. 120–213.

Вярцінскі А. Нью-йоркская сірэна. Мінск: Мастацкая літаратура, 1987.

Гарэцкі М. Выбранае. Мінск: Дзяржвыдавецтва БССР, 1960.

Гарэцкі М. Творы: Дзве душы: аповесць. Апавяданні. Жартаўлівы Пісарэвіч: п’еса. Літаратурная крытыка i публіцыстыка. Лісты. Мінск: Мастацкая літаратура, 1990.

Геніюш Л. Spiritus flat ubi vult: Вершы 1945–1947. Лондан: Skaryna Press, 2025.

Гілевіч Н. Публіцыстыка. Артыкулы, прамовы, роздумы-споведзі. 1956–1988 // Поўны збор твораў: У 23 т. Мінск: Пантограф, 2009. Т. 10.

Гілевіч Н. Сказ пра Лысую гару. Мінск: Белфранс, 2003.

Гладков А. Дневник. 1974 год (январь – июнь) // Нева. 2016. № 10. С. 169–206.

Грыцкевіч А. Прынцыпы i факты // ЛіМ. 1989. 29 сентября.

Демонстрация старшеклассников Минска // Посев. 1970. № 9. С. 5.

Дубавец С. З гледзішча нацыянальных інтарэсаў // Наша Ніва. 1998. № 9. С. 1, 8–9.

Дубавец С. Смерць культуры // ЛіМ. 5 марта 1993. С. 14.

Дубоўка У. Выбраныя творы: У 2 т. Мінск: Беларусь, 1965.

Игнатенко И. История Белорусской ССР. Минск: Наука и техника, 1977.

Каваленка В. Гэта была сенсацыя // Крыніца. 1995. № 1–2. С. 67.

Калеснік У. Зорны спеў: Літаратурныя партрэты, нарысы, эцюды. Мінск: Мастацкая літаратура, 1975.

Калеснік У. Усе чалавечае: Літаратурныя партрэты, артыкулы, нарысы. Мінск: Мастацкая літаратура, 1993.

Калеснік У. Янка Брыль. Нарыс жыцця і творчасці. Мінск: Народная асвета, 1990.

Караткевіч У. Дзікае паляванне караля Стаха. Мінск: Юнацтва, 1989.

Караткевіч У. Збор твораў: У 8 т. Мінск: Мастацкая літаратура, 1987–1991.

Караткевіч У. Зямля пад белымі крыламі: нарыс. Мінск: Мастацкая літаратура, 1977.

Караткевіч У. Каласы пад сярпом тваім: раман. Мінск: Беларусь, 1968.

Караткевіч У. Нельга забыць: раман амаль што сентыментальны. Мінск: Мастацкая літаратура, 1982.

Караткевіч У. Хрыстос прызямліўся ў Гародні: Евангелле ад Іуды. Мінск: Мастацкая літаратура, 1972.

Караткевіч У. Чазенія: апавяданнi i аповесць. Мінск: Беларусь, 1970.

Караткевіч У. Чорны замак Альшанскі. Мінск: Мастацкая літаратура, 1983.

Караткевіч У. У снягах драмае вясна: аповесць. Мінск: Юнацтва, 1989.

Конан У. Змаганне веў за волю. Нататкі пра літаратурна-эстэтычныя погляды Кастуся Каліноўскага // Полымя. 1988. № 1. С. 185–190.

Кукобака М. Украденная родина // Страна и мир. 1986. № 3. С. 16–20.

Кулакоўскі А. Дабрасельцы: аповесць / Прадм. С. Станкевіча. Мюнхэн: Бацькаўшчына, 1959.

Купала Я. Тутэйшыя // Полымя. 1988. № 9. С. 13–62.

Лісты Уладзіміра Караткевіча да Рамана Іванычука / Сост. В. Рагойша // Полымя. 1988. № 12. С. 157–165.

Літаратурныя часопісы ў пошуках страчанага // Полымя. 2014. № 10. С. 130–148.

Лужанiн М. Росы на каласе. Мінск: Мастацкая літаратура, 1973.

Луцкевіч А. Вільня як крыніца натхнення // Выбраныя творы: праблемы культуры, літаратуры, мастацтва / Ред. А. Сідарэвіч. Мінск: Кнігазбор, 2006. С. 184–186.

Максім Гарэцкі: успаміны, артыкулы, дакументы / Ред. А. Ліс, І. Саламевіч. Мінск: Мастацкая літаратура, 1984.

Максімюк Я. Словы ў голым полі. Беларуская літаратура 1990-х у снах, успамінах i фотаздымках. Мінск: Логвінаў, 2011.

Мороз В. Мойсей і Датан. Торонто-Балтимор: Українське Видавництво «Смолоскип» ім. В. Симоненка, 1978.

Навумчык С. У сакратарыяце мне сказалі… // Віцебскі рабочы. 1987. 25 июля.

Найпершы клопат душы i сэрца: выступленне Ніла Гілевіча // ЛіМ. 1986. 11 июля. № 28. С. 1–2.

Падокшын С. «Абэцэдаршчына»: развагі пра манапалізм у навуцы // ЛіМ. 1990. 8 июня. С. 13–15.

[Пазьняк З.] Ракутовіч Г. Самвыдат. (Беларускія падземныя выданні 1970–1980-х гадоў). Варшава: Беларускія ведамасьці, 2024.

Пазьняк З. Камунізм як форма рускага імперыялізму. Нью-Ёрк: Беларускае Выдавецкае Таварыства ў Амерыцы, 2000.

Пазьняк З. Незалежнасьць (Да 25-годзьдзя Незалежнасьці Беларусі). Нью-Ёрк: Беларускае Выдавецкае Таварыства ў Амерыцы, 2016.

Пазьняк З. Палын-палын… Беларускі раман з часоў савецкай акупацыі. Нью-Ёрк: Беларускае Выдавецкае Таварыства ў Амерыцы, 2016.

Подокшин С. Реформация и общественная мысль Белоруссии и Литвы (вторая половина XVI – начало XVII в.) Минск: Наука и техника, 1970.

Разанаў А. Вастрые стралы. Мінск: Мастацкая літаратура, 1988.

Разанаў А. Каардынаты быцця. Мінск: Мастацкая літаратура, 1976.

Разанаў А. Шлях-360. Мінск: Мастацкая літаратура, 1981.

Расстраляная літаратура: творы беларускіх пісьменнікаў, загубленых карнымі органамі бальшавіцкай улады / Сост. Л. Савік, М. Скоблы, К. Цвіркі. Мінск: Кнігазбор, 2008.

Севрук В. Как они на нас доносили // Литературная газета. 1990. 23 мая.

Семашкевіч Р. Беларускі літаратурна-грамадскі рух у Пецярбурзе. Мінск: Выдавецтва БДУ імя У. I. Леніна, 1971.

Стадольнік І. Сказ пра «Сказ» // Крыніца. 1995. № 1–2. С. 57.

Тарасаў К. Падзеі, гісторыі і версіі літаратуры: Некалькі разваг над гістарычнай прозай // Полымя. 1988. № 2. С. 195–204.

Тутэйшыя: зборнік сяброў таварыства / Ред. С. Дубавец. Мінск: Мастацкая літаратура, 1989.

У. Караткевiч у дарозе i дома. З запісных кніжак / Сост. Н. Кучкоўская і Я. Янушкевіч // Полымя. 1989. № 1. С. 164–183.

Улашчык М. Кніга пра Янку Купалу // Беларускі гістарычны агляд. 1996. Т. 3. Сш. 1. С. 56–62. https://www.belhistory.eu/archives/144 (дата обращения 28 января 2024).

Федарэнка А. Беларускай маскультуры не прадбачыцца // ЛіМ. 1991. 29 ноября. С. 6.

Ходыко Ю. Это наша большая победа // Советская Эстония. 1989. 24 ноября. С. 1–4.

Шамякін І. Вопыт жыцця – вопыт літаратуры: дыялог // Полымя. 1985. № 3. С. 190–196.

Шапран С. Перад усім Беларусь: згадваючы Генадзя Бураўкіна. Мінск: Інбелкульт, 2016.

Якавенка В. Другой зямлі не будзе // Полымя. 1988. № 10. С. 145–152.

Ivanoŭ I. Baltic and Slavonic Libraries in Britain: Their Place in Developing Group Identity and the Life of Émigré Communities. London: Manifold, 2006.

National Language in the Socialist State. A Document on the State of the Byelorussian Language in Soviet Byelorussia. London: The Association of Byelorussians in Great Britain, 1988.

The Soviet Empire: Its Nations Speak Out / Ed. by O. Glebov and J. Crowfoot. New York: Harwood Academic Publishers, 1989.

Yermolovich M. Name Dear to Byelorussians. Minsk: Red. hazety «Holas Radzimy», 1980.

Опубликованные интервью

Дубавец С. «Майстроўня»: гісторыя аднаго цуду // Радые «Свабодная Еўропа» / Радые «Свабода», 2012.

Дынько А. Міхась Чарняўскі: «…У Зянона таксама пацяклі з вачэй сьлезы» / Радые «Свабода». 2011. 14 июня.

Залоска Ю. Праўда як рэлігія: гутаркі з Васілем Быкавым. Мінск: Медысонт, 2010.

Кулинка Н. Время несбывшихся надежд: 17 интервью с белорусскими журналистами о 1990-х. Вильнюс: Логвинов, 2014.

Мальдзіс А. Каласы з цаліны // ЛіМ. 1967. 21 июля.

Ноцунь М. «Зрабаваны народ»: размовы з беларускімі інтэлектуаламі. Гародня; Вроцлаў: Гарадзенская бібліятэка, 2009 [на польском языке: Brzeziecki A., Nocuń M. Ograbiony naród. Rozmowy z intelektualistami białoruskimi. Wrocław: Kolegium Europy Wschodniej, 2007].

Разанаў А. «Паэзія – уводзіны ў невымоўнае»: гутарка Анатоля Івашчанкі з Алесем Разанавым // Дзеяслоў. 2005. № 6. С. 178–187.

Тамковіч А. Інтэрв’ю, якіх не было. Санкт-Петербург: Невский простор, 2009.

Уліцёнак А. Іншадумцы. Мыслящие иначе. Минск: Беларусь, 1991.

Видео

Витебское телевидение. Выходзіць у Віцебску часопіс. 1993 (1994?). https://www.facebook.com/idiotslavanovikov/ (дата обращения январь 2017).

Дашук В. (режиссер, сценарист). Васіль Быкаў. Настальгія, 2005. https://nn.by/?c=ar&i=172413 (дата обращения 28 января 2024).

Ждановский М. (режиссер, сценарист), Лукашук А. (сценарист). Дорога на Куропаты. «Беларусьфильм», 1990. https://www.youtube.com/watch?v=GCUi_7ZlUH8 (дата обращения 28 января 2024)

Лядзенка Р. (автор), Шульман Г. (режиссер). Праграма «А-4». Витебск (после 1995). https://www.facebook.com/pg/idiotslavanovikov/videos/ (дата обращения 15 января 2017).

Мазынскі В. (режиссер). «І выберу Радзіму» (Міхась Чарняўскі), мин. 9–10. https://belsat.eu/films/i-vyberu-radzimu-dak-film/ (дата обращения 28 января 2024).

Непадцэнзурная Гародня 1983–2018: Альманах «Набойні». Гарадзенская медыя-зала. https://www.youtube.com/watch?v=MYPoS-JMGd4&feature=youtu.be (дата обращения 28 января 2024).

Хащевацкий Ю. (режиссер). Встречный иск. Алесь Адамович (Наблюдение), 1989. https://www.youtube.com/watch?v=-gQB2sT8whg (дата обращения 12 сентября 2023).

Каталоги, справочники, альманахи

Антысавецкія рухі ў Беларусі 1944–1956: даведнік. Менск: Архіў найноўшае гісторыі, 1999. http://www.slounik.org/ruchi/ (дата обращения 28 января 2024).

Арлоў У. Імены свабоды. 3-е выд. Радые «Свабодная Еўропа» / Радые «Свабода», 2015. (Бібліятэка «Свабоды»). https://docs.rferl.org/be-BY/2015/07/29/d46cbd8f-a048–44e2–8a66-e381176e8fbf.pdf (дата обращения 28 января 2024).

Беларускія пісьменнікі: біябібліяграфічны слоўнік у 6 т. Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 1992.

Беларускія пісьменнікі (1917–1990) / Сост. А. Гардзіцкі. Мінск: Мастацкая літаратура, 1994.

Диссидентская активность 1950–1980-х гг. Персоналии: краткий аннотированный перечень / Ред. А. Резникова, А. Поповян. http://old.memo.ru/history/diss/perecen/ (дата обращения 28 января 2024).

Дэмакратычная апазіцыя Беларусі. 1956–1991. Персанажы i кантэкст: даведнік / Ред. А. Дзярновіч Менск: Архіў найноўшае гісторыі, 1999.

Жертвы политического террора в СССР (База данных «Мемориала»). http://lists.memo.ru/index.htm (дата обращения 28 января 2024).

Игрунов В. Антология самиздата. http://antology.igrunov.ru/ (дата обращения 28 января 2024).

Кузовкин Г. Список граждан, выразивших протест или несогласие с вторжением в Чехословакию. http://www.polit.ru/article/2008/09/02/people68 (дата обращения 28 января 2024).

Маракоў Л. Вынішчэнне: рэпрэсаваныя беларускія літаратары: даведнік. Мінск: Літаратурна-мастацкі фонд «Неман», 2000.

Маракоў Л. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія i культурныя дзеячы Беларусі, 1794–1991: У 3 т. Мінск: б. и., 2003–2004. Т. 1.

Национальная академия наук Беларуси: энциклопедический справочник / Автор. редкол. Гусаков В. Г. [и др.]. Минск: Беларуская навука, 2017.

Новая периодика и самиздат на территории Советского Союза, 1987–1990 / Сост. Е. Щемкова. Бремен: Forschungsstelle Osteuropa, 1992.

Нонканфармiзм у Беларусi: 1953–1985: даведнік / Автор-сост. Дзярновіч А. Мінск: Athenaeum, 2004.

Пазацэнзурны перыядычны друк Беларусі (1917–1990): Каталёг / Ред. Ю. Лаўрык, Л. Андросік. Менск: БГАКЦ, 1998.

Рэабілітацыя: зборнік дакументаў i нарматыўных актаў па рэабілітацыі ахвяраў палітычных рэпрэсіяў 1920–1980-х гадоў у Беларусі / Сост. А. Дзярновіч. Мінск: Athenaeum, 2001.

Самиздат века / Ред. А. Стреляный, В. Бахтин, Г. Сапгир, Н. Ордынский. Минск; Москва: Полифакт, 1997.

Хто есьць хто ў Беларусі / Сост. Л. А. Андросік [и др.] Вільня: б. и., 2007.

Biografisches Lexikon Widerstand und Opposition im Kommunismus 1945–91. http://www.dissidenten.eu/ (дата обращения 28 января 2024).

Słownik dysydentów: czołowe postacie ruchów opozycyjnych w krajach komunistycznych w latach 1956–1989 / Red. A. Daniel, I. Bieńkowska. Warszawa: Ośrodek Karta, 2007. T. II.

Zaprudnik J. Historical Dictionary of Belarus. Lanham: Scarecrow Press, 1998.

Избранная библиография

480 год беларускага кнігадрукавання: матэрыялы трэціх Скарынаўскіх чытанняў / Ред. Н. Давыдзенка, У. Конан, А. Мальдзіс. Мінск: Беларуская навука, 1998.

Адамовіч А. Супраціў саветызацыі ў беларускай літаратуры (1917–1957) // Творы / Сост. Л. Юрэвіч Нью-Ёрк: БІНіМ, 2003. С. 33–331.

Адамовіч А. Якуб Колас у супраціве саветызацыі. Мюнхен: Інстытут для вывучэння гісторыі і культуры СССР, 1955.

Акудовіч В. Вялікая здрада // Дзеяслоў. 2004. № 10. С. 211–228.

Акудовіч В. Код адсутнасці. Асновы беларускай ментальнасці. Мінск: Логвінаў, 2007.

Акудовіч В. Мяне няма: роздумы на руінах чалавека. Менск: ЭўроФорум, 1998.

Акудовіч В. Апалягеты адсутнасьці // pARTisan. 2004. № 2. http://partisanmag.by/?p=898 (дата обращения 29 августа 2023).

Алексеева Л. История инакомыслия в СССР: новейший период. Москва: Московская Хельсинкская группа, 2012.

Антонович С. Петр Машеров: документальная повесть. Минск: Веснік, 1993.

Аняменне: з хронікі знішчэння беларускай мовы / Ред. М. Скобла. Вільня: Гудас, 2000.

Астроўская Т. Беларусь як «культурнае падабенства каланіяльнай Афрыкі», ці Антыкаланіяльнае паўстанне камуніста Аляксея Каўкі // Topos. 2025 (в печати).

Астроўская Т. Перачытваючы прадмову да «Дудкі беларускай» // Беларускі ПЭН. https://penbelarus.org/2023/11/21/perachytvayuchy-pradmovu-da-dudki-belaruskaj.html (дата обращения 9 марта 2025).

Астроўская Т. Паміж супрацаю і супрацівам. Канцэптуалізуючы дыскурсіўную супярэчнасць «доўгіх» 1970-х // Moskwin A. and Raspapou A. Białoruś. Od powstania słuckiego po białoruską rewolucję (1920–2020). Dyskurs oporu (Poznan: Adam Mickiewicz University Press, 2024). S. 41–66.

Астроўская Т. «Юра, мой дарагі сябра!» Лісты Васіля Быкава да Георгія Влчава – унікальны дакумент сапраўднага сяброўства ў гады Халоднай вайны // Запісы 2024. № 44. С. 225–228.

Астроўскі В. Жыды на Беларусі і Украіне // Крыніцы антысемітызму: зборнік. Лондан, 1967.

Афанасьеў І. Чарнобыльскае светаадчуванне ў сучаснай беларускай літаратуры. Мінск: Беларуская навука, 2001.

Бабкоў І. Вытлумачэнне руінаў. Мінск: Логвінаў, 2005.

Бабкоў І. Генеалегія беларускай ідэі // ARCHE. 2005. № 3. С. 136–164.

Бабкоў І. Этыка памежжа: транскультурнасць як беларускі досвед // Фрагмэнты. 1999. № 1–2.

Бальтрушэвіч Н. Асноўныя напрамкі i формы дзейнасці пратэстантаў у пасляваеннай БССР (1944–1985 гг.) // ARCHE. 2012. № 1–2. С. 151–166.

Баршчэўская Н. Беларуская эміграцыя – абаронца роднае мовы. Варшава: MWM, 2004.

Барыс С. Талака ў клубе «Спадчына» // Беларускі гістарычны часопіс. 2009. № 6. С. 54–59.

Бахаревич О. Вижу, как растет пропасть между теми, кто живет в эмиграции и кто остается в Беларуси // Зеркало. https://news.zerkalo.io/cellar/35019.html (дата обращения 28 апреля 2025).

Беларуска-літоўскі канфлікт [Гутарка гісторыкаў літаратуры: Дарыюс Куоліс (АН Літвы) і Сяргей Шупа («Наша Ніва»)] // Наша Ніва. 1996. № 3. С. 20–21.

Белорусский формат: невидимая реальность / Ред. А. Усманова. Вильнюс: ЕГУ, 2008.

Біч М. Антысемітызм // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Мінск: БелЭн, 1993. Т. 1. С. 129–130.

Бобков И. Рефлексии на полях критики знания: восточноевропейское пограничье // Перекрестки. 2008. № 1. С. 5–11.

Богдан С. Нацыянальны дэмакратычны праект беларускай палітыкі па версіі Зянона Пазняка, 1987–1995 // Палітычная сфера. 2010. № 14. С. 41–57.

Букчин С. О фильме времен перестройки и гласности // Советская культура. 27 октября 1988. № 5.

Бураковский А. Хроника эволюции «национальной идеи» Украины и евреи в 1987–2016 годы: книга документальной публицистики. Бостон: M. Graphics, 2017.

Буран В. Васіль Быкаў: нарыс творчасці. Мінск: Мастацкая літаратура, 1976.

Буран В. Жыды на Беларусі. Бытавыя штрыхі // ARCHE. 2000. № 3. С. 19–26.

Бядуля З. Выбраныя творы / Ред. У. Казбярук. Мінск: Беларускі кнігазбор, 2006.

Бязлепкіна А. Разам і паасобку: таварыства «Тутэйшыя». Мінск: Беларускі кнігазбор, 2003.

Валодзін У. Браніслаў Ржэўскі і яго пра тэст супраць русіфікацыі // Гарадзенскі гадавік. Вып. VII. Гародня, 2020. С. 63–79.

Валодзін У., Раманава І. Нонканформнасць у Мінску часоў адлігі: справа Кіма Хадзеева і Эдуарда Гарачага (1962) // Беларускі гістарычны агляд. 2023. Вып. 30. С. 79–116.

Васючэнка П. Пошукі страчанага адзінства: беларускія празаікі сярэдняга пакалення аб Вялікай Айчыннай вайне. Мінск: Навука i тэхніка, 1995.

Васючэнка П. Утопія ці антыутопія? Жанравы рух беларускай літаратуры XX–XXI стагоддзяў //Дзеяслоў. 2016. № 3. С. 254–261.

Вашкевіч А. «Больш за ўсе я люблю свабоду…» Гісторыя Аляксея Карпюка // Дзеяслоў. 2007. № 4. С. 252–269.

Верабей А. Максім Танк і польская літаратура. Мінск: Навука і тэхніка, 1984.

Верабей А. Уладзімір Караткевіч: Жыцце i творчасць. Мінск: Беларуская навука, 2005.

В’ятрович В. Ставлення ОУН до євреїв: формування позиції на тлі катастрофи. Львів: Видавництво «Мс», 2006.

Галоўка С. Жыццевая плынь Івана Шамякіна // Беларуская думка. 2016. № 2. С. 12–19.

Гардзіенка Н. Беларусы ў Вялікабрытаніі. Мінск: Медысонт, 2010.

Гардзіенка Н. Рада БНР (1947–1970). Падзеі, дакументы, асобы. Мінск: Кнігазбор, 2013.

Гебелева С. Так помогает он своему народу (профессор Э. Г. Иоффе) // Вестник. 1999. № 4. https://souz.co.il/clubs/read.html?article=187&Club_ID=1 (дата обращения 28 января 2024).

Генис А., Вайль П. 60-е. Мир советского человека. Москва: Новое литературное обозрение, 1998.

Герасимова И. Идея еврейской автономии и БНР // Деды: дайджест публикаций о беларуской истории. Вып. 13. Минск, 2014. С. 70–80.

Герасимова И. К вопросу белорусско-еврейских отношений в период становления белорусской национальной государственности. По материалам прессы (1917–1922) // Białoruskie Zeszyty Historyczne. 2003. № 19. S. 169–182.

Гинзбург Е. Крутой маршрут: хроника времен культа личности. Москва: Советский писатель, 1990.

Горбаневская Н. Полдень: Дело о демонстрации на Красной площади 25 августа 1968 года. Франкфурт-на-Майне: Посев, 1970.

Горных А. Интеллигенция и эстетика антикоммунизма // Топос. 2011. № 2. С. 28–37.

Горяева Т. Политическая цензура в СССР 1917–1991 гг. Москва: РОССПЭН, 2009.

Гофф Ж. ле. Интеллектуалы в средние века / Пер. с фр. А. М. Руткевича. 2-е изд. СПб.: Изд. дом С.-Петербургского университета, 2003.

Грамши А. Тюремные тетради: В 3 ч. Москва: Политиздат, 1991. Ч. 1.

Гужалоўскі А. Галоўліт БССР і палітычны кантроль у 1943–1991 гг. // Беларускі гістарычны агляд. Вып 19. 2012. № 1–2. С. 139–177.

Гужалоўскі А. У светлую будучыню! Беларускае грамадства эпохі «адлігі» (1953–1968). Мінск: Цымбераў, 2024.

Гужалоўскі А. Цэнзурны кантроль тэлебачання БССР // Беларуская думка. 2015. № 2. С. 68–73.

Гужалоўскі А. Чырвоны аловак: нарысы па гісторыі цэнзуры ў БССР. Кніга другая, 1943–1991. Мінск: А. М. Янушкевіч, 2018.

Дедков И. Василь Быков. Очерк творчества. Москва: Советский писатель, 1980.

Дзюба І. Інтернаціоналізм чи русіфікація? Київ: КМ Академія, 1998.

Дзярновіч А. Акадэмічная дыскусія сярэдзіны 1960-х гадоў: паміж свабодай творчасці і палітычным даносам // Рудкоўскі П., Колб К. Бунт у імя свабоды: забыты беларускі ген? Варшава: Вучэльня Лазарскага, 2013. С. 65–78.

Дзярновіч А. Гродзенскі трохкутнік // ARCHE. 2010. № 1–2.

Дзярновіч А. Пошукі айчыны: «Літва» і «Русь» у сучаснай беларускай гістарыяграфіі // Палітычная сфера. 2012. № 1–2. С. 30–53.

Дубавец С. Вострая Брама. Беларускі культурны кантэкст на мяжы стагоддзяў. (Выбраныя перадачы Радые «Свабода» 1997–2004.) Радые «Свабодная Еўропа» / Радые «Свабода», 2005.

Дубавец С. Інтрыга Сачанкі // Дзеяслоў. 2006. № 3. С. 286–290.

Ермаловіч М. Беларуская дзяржава Вялікае Княства Літоўскае. Мінск: Беллітфонд, 2000.

Ермаловіч М. Па слядах аднаго міфа. Мінск: Навука i тэхніка, 1989.

Ермаловіч М. Старажытная Беларусь. Полацкі i Новагародскі перыяды. Мінск: Мастацкая літаратура, 1990.

Ермаловіч М. Старажытная Беларусь. Віленскі перыяд. Мінск: Выдавецкі цэнтр «Бацькаўшчына», 1994.

Женщины на краю Европы / Ред. Е. Гапова. Минск: ЕГУ, 2003.

Жибуль В. Белорусская проза о войне и классическая трагедия. Минск: Наука и техника, 1986.

Зайка В. Некалькі запозненых і некалькі заўчасных думак пра гэбраяў і беларусоў // ARCHE. 2000. № 3. С. 27–32.

Запруднік Я. Інакодумство в Білорусі // Сучасність. 1979. № 7–8. С. 158–169.

Зніч [Алег Бембель]. Рэха малітвы. Вершы з Беларусі. New York: Belarus, 1988.

Зніч [Алег Бембель]. Саната ростані. Беласток: Бераг, 1988.

Иоффе Э. От Мясникова до Малофеева: кто руководил БССР. Минск: Беларусь, 2008.

Иоффе Э. Страницы истории евреев Беларуси. Минск, 1996.

Кавалеў С. Прэпараванне міфа: таварыства «Тутэйшыя» ў люстэрку крытыкі // Дзеяслоў. 2013. № 2. С. 307–320.

Касатая Т. Праблемы гістарыяграфіі Евангельскіх хрысціян-баптыстаў: традыцыі перыяду БССР // Палітычная сфера. 2016. № 1. С. 139–151.

Касьянов Г. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960–80-х років. Київ: Либідь, 1995.

Катлярчук А. Нямецкая вучонасьць i беларуская мінуўшчына // ARCHE. 2004. № 2. С. 233–238.

Кісліцына Г. Новая літаратурная сітуацыя. Лекцыя 3 / Беларускі калегіум. https://belcollegium.com/ganna-kislicyna-novaya-litaraturnaya-situacyya-lekcyi-1–3/ (дата обращения 26 сентября 2023).

Клінаў А. Партызан i антыпартызан // pARTisan. 2002. № 1. http://partisanmag.by/?p=855 (дата обращения 29 августа 2023).

Клочко Р. Невидима битва. Як дисиденти боролися за незалежність України. Kиїв: Віхола, 2023.

Клоц Я. Тамиздат. Контрабандная русская литература в эпоху холодной войны. Москва: Новое литературное обозрение, 2024.

Краўцэвіч А. Краіна пагранічча. Смаленск: Інбелкульт, 2014.

Краўцэвіч А. Стварэнне Вялікага Княства Літоўскага. Мінск: Беларуская навука, 1998.

Лаврик Ю. Самиздат в Белоруссии // Советская библиография. 1991. № 5. С. 15–22.

Лазарев Л. Правда останется // Знамя. 2003. № 12. https://magazines.gorky.media/znamia/2003/12/pravda-ostanetsya.html (дата обращения 28 января 2024).

Латышонак А., Мірановіч Я. Гісторыя Беларусі ад сярэдзіны XVIII ст. да пачатку XXI ст. Вільня: Інстытут беларусістыкі, Беларускае гістарычнае таварыства, 2006.

Латышонак А. Жаўнеры БНР. Беласток; Вільня: Беларускае гістарычнае таварыства, Інстытут беларусістыкі, 2006.

Латышонак А. Міф «тутэйшых» // Палітычная сфера. 2012. № 18–19. С. 220–229.

Лаўрык Ю. Беларускія кніжныя пазнакі ў зборах твораў імя Францішка Скарыны ў Лендане. Лендан: Беларуская бібліятэка імя Францішка Скарыны, 2001.

Левицкий А. Несколько минут чужой жизни: национальная культура в Белорусской ССР (1970-е гг.) // Конструируя советское? Политическое сознание, повседневные практики, новые идентичности / Ред. Е. Жданкова [и др.]. СПб.: Изд-во Европейского университета в Санкт-Петербурге, 2015.

Левицкий А. Осмысление советской культуры через автобиографию в независимой Беларуси // Историк в историческом и историографическом времени / Ред. Г. П. Мягков, Е. А. Чиглинцев. Казань: Казанский федеральный университет, 2013. С. 374–378.

Лінднер Р. Гісторыкі і ўлада. Нацыятворчы працэс i гістарычная палітыка ў Беларусi XIX–XX ст. / Пер. з ням. Л. Баршчэўскага. 2-е выд. СПб.: Неўскі прасцяг, 2005 (Бібліятэка часопіса «Беларускі гістарычны агляд»).

Ліс А. Вечны вандроўнік. Мінск: Юнацтва, 1984.

Лойка А. Як агонь, як вада: раман-эсэ пра Янку Купалу. Мінск: Беларусь, 1984.

Лукашук А. За кіпучай чэкісцкай работай. З жыцьця катаў. Менск: Наша Ніва, 1997.

Лыч Л., Навіцкі У. Гісторыя культуры Беларусі. Мінск: Экаперспектыва, 1996.

Лявіцкі А. Да пытання пра ўнутраную эміграцыю беларускiх iнтэлектуалаў у БССР (1964–1985) // Беларускі гістарычны агляд. Вып. 20. 2013. № 1–2. С. 149–172.

Мальдзіс А. Жыцце i ўзнясенне Уладзіміра Караткевіча. Мінск: Літаратура i мастацтва, 2010. (1-е выд. – 1990).

Манаев О. Несогласная аудитория. Измерение критериев эффективности средств массовой информации в процессе демократизации общества // Социологические исследования. 1990. № 6. С. 26–37.

Мандельштам Н. Воспоминания. Нью-Йорк: Изд-во им. Чехова, 1970.

Марзалюк І. Людзі даўняй Беларусі: этнаканфесійныя i сацыякультурныя стэрэатыпы (X–XVII ст.). Магілеў: МДУ імя А. Куляшова, 2002.

Маркава А. Шлях да ды савецкай нацыі. Палітыка беларусізацыі, 1921–1929. Мінск: Галіяфы, 2016.

Мароз У. Ціхі беларускі нонканфармізм // Дзеяслоў. 2004. № 10. С. 207–210.

Мартинович В. Родина: Марк Шагал в Витебске. Москва: Новое литературное обозрение, 2017.

Мартынов Д. Независимость Беларуси. Подарок с неба // Naviny.by. 2016. 25 августа. http://naviny.by/article/20160825/1472108314-dokumentalnyy-film-nezavisimost-belarusi-podarok-s-neba (дата обращения 28 января 2024).

Мацкевіч У. Самавызначэньне беларускага інтэлектуала // ARCHE. 2006. № 9. С. 29–39.

Мілаш Ч. Родная Еўропа. Мінск: Логвінаў, 2011.

Милош Ч. Родная Европа. М.; Вроцлав: Летний сад, 2011.

Мілаш Ч. Скуты розум. Мінск; Вільня: Фрагмэнты – Віленскі Клюб, 2000. (Сэрыя: Бібліятэка «Фрагмэнты»).

Милош Ч. Порабощенный разум. М.; СПб.: Летний сад, 2011.

Мірановіч Я. Беларусы ў Польшчы (1918–1949). Б. в.: Інстытут беларусістыкі, Беларускае гістарычнае таварыства, 2010.

Мірановіч Я. Навейшая гісторыя Беларусі. Беласток: Праграмная рада тыдневіка «Ніва», 1999.

Мірановіч Я. Спробы ажыццяўлення ідэі беларускай нацыянальнай дзяржаўнасці ў XX ст. // Гісторыя, культуралогія, мастацтвазнаўства: матэрыялы III Міжнароднага кангрэса беларусістаў «Беларуская культура ў дыялогу цывілізацый» / Ред. В. Скалабан [и др.] Мінск: Беларускі кнігазбор, 2001. С. 139–146.

Міхась Кукабака / Сост. П. Сцепаненка; Ред. Н. Гардзіенка. Мінск: Цэнтр даследаванняў грамадзянскай супольнасці Беларусі, 2016.

Миньоло В. Оксидентализм, колониальность и подчиненная рациональность с префиксом «пост» // Перекрестки. 2004. № 1–2. С. 161–197.

Михаил Кукобака. Рабочий, публицист, политический заключенный // Страна и мир. 1986. № 3.

Морев Г. Александр Даниэль: «Без диссидентов политика стала мелкой, как лужа». Диссидентство как исторический феномен – глазами одного из участников и исследователей // Colta.ru. 2015. 25 февраля. http://www.colta.ru/ articles/dissidents/6426 (дата обращения 28 января 2024).

На суд гісторыі / Ред. Б. Сачанка. Мінск: Мастацкая літаратура, 1994.

Нехамкин С. Покушение на радиостанцию № 3 // Известия. 2001. 19 апреля. http://izvestia.ru/news/289276 (дата обращения 28 сентября 2023).

Островская Т. Генеалогия исторической памяти белорусов и образовательные практики // Belarusian Institute for Strategic Studies, 2010. https://web.archive.org/web/20130320062702/http://belinstitute.eu/images/doc-pdf/sa012010ru.pdf (дата обращения 28 сентября 2023).

Падпольны антысавецкі самвыдат у Беларусі // БелСат. 2015. 30 ноября. http://belsat.eu/programs/padpolny-antysavetski-samvydat-u-belarusi/ (дата обращения 28 января 2024).

Палітычныя рэпрэсіі на Беларусі ў XX стагоддзі / Сост. Н. Стужынская. Мінск: Беларускі Хельсінкскі камітэт, 1998.

Пасля СССР. 25 гадоў незалежнасці // Радые «Свабода», 2016.

Пашкевіч А. Развітанне з Быкавым // Тэрмапілы. 2005. № 9. С. 168–194.

«Пражская весна» и международный кризис 1968 года: статьи, исследования, воспоминания / Ред. Томилина Н. Москва: Международный фонд «Демократия», 2010.

Ракіцкі В. Беларуская Атлянтыда. Кніга 1: Рэаліі і міты эўрапейскай нацыі // Радые «Свабодная Еўропа» / Радые «Свабода», 2006.

Ракіцкі В. Беларуская Атлянтыда. Кніга 2: Міты i брэнды калянізаванай нацыі // Радые «Свабодная Еўропа» / Радые «Свабода», 2010.

Расстраляная літаратура: творы беларускіх пісьменнікаў, загубленых карнымі органамі бальшавіцкай улады / [Сост. Л. Савік, М. Скобла, К. Цвірка]. Мінск: Кнігазбор, 2008.

Романова О. Другая история советского белорусского кино. Исследовательские сюжеты. Варшава: Янушкевіч, 2024.

Рублеўская Л. Крокі па старых лесвіцах. Мінск: Бібліятэка «Маладосці», 1990.

Рублевская Л., Стадуб А. Литературную моду диктуют большие издательства // Советская Белоруссия. 2013. № 126. https://www.sb.by/articles/literaturnuyu-modu-diktuyut-bolshie-izdatelstva.html?ysclid=ln06kbguoc525200121 (дата обращения 26 сентября 2023).

Рублевская Л., Гиль В. Трость Шукайлы // Советская Белоруссия. 2010. 25 июня. https://www.sb.by/articles/trost-shukayly.html (дата обращения 29 января 2024).

Рудлінг П. А. Непрыкметны генацыд: Халакост у Беларусі // ARCHE. 2013. № 2. С. 120–139.

Ружечка А., Рублевская Л. Читая шелест листвы // Советская Белоруссия. 2013. 28 марта. http://www.sb.by/literatura/article/chitaya-shelest-listvy.html (дата обращения 29 января 2024).

Русина Ж. А. Пресса 1987–1991 гг. о диссидентах: размышления над источником // Документ. Архив. История. Современность. Вып. 3. Екатеринбург: Изд-во Уральского университета, 2003. С. 189–203.

Сагановіч Г. «Возможны негативные последствия», або Дыскусія пра балцкі субстрат у БССР эпохі Машэрава // Беларускі гістарычны агляд. 2023. Вып. 30. № 1–2. С. 117–154.

Сагановіч Г. Іншадумства акадэмічнай інтэлігенцыі ў БССР эпохі адлігі // Беларускі гістарычны агляд. 2021. Вып. 28. № 1–2. С. 163–194.

Сагановіч Г. Чаму ў БССР не было гістарычнага часопіса // Беларускі гістарычны агляд. Вып. 24. 2017. № 1–2. С. 161–182.

Санько З. Лісты да Гарбачова. З гісторыі суполкі «На Паддашку» // Наша слова. 2019. № 27–29.

Сахараў С. Хроніка гурту «Мроя» // ARCHE. 2001. № 1.

Сергеева Л. Самиздат: возникновение и будущее // Посев. 1969. № 10. С. 38–47.

Сідарэвіч А. Вакол шляху: крытыкі пра новую кнігу паэзіі Алеся Разанава «Шлях-360» // Маладосць. 1982. № 8. С. 171–174.

Сілава С. Праваслаўная царква ў БССР падчас «хрушчоўскай адлігі» // ARCHE. 2011. № 10. С. 218–239.

Симанович Д. Витебск, Марк Шагал и тоталитарная система // Мiжнародны кангрэс у абарону дэмакратыi i культуры «Посттаталітарнае грамадства: асоба і нацыя». Мінск, 1994. С. 196–197.

Симанович Д. «Не отлучить Шагала от Витебска!» Василь Быков о великом художнике // Бюллетень Музея Марка Шагала. Витебск: Витебская областная типография, 2009. С. 16–17, 67–69.

Смиловицкий Л. Евреи Беларуси. Из нашей общей истории (1905–1953). Минск: Arti-Feks, 1999.

Смиловицкий Л. Цензура в БССР: послевоенные годы (1944–1956). Иерусалим: Tsur-Ot Press, 2015.

Солженицын А. Публицистика: В 3 т. Ярославль: Верхне-Волжское книжное издание, 1995. Т. 1: Статьи и речи.

Станкевіч Я. За родную мову і праўдзівы назоў. Смаленск: Інбелкульт, 2013.

Сташэўскі М. Лаўрэнцій Абэцэдарскі: народжаны стаць гісторыкам // Беларуская думка. 2011. № 7. С. 60–65.

Страчаная спадчына / Ред. М. Ткачоў, Т. Габрусь, А. Кулагін, Ю. Чантурыя. Мінск: Беларусь, 2003.

Сыс А. Агмень. Мінск: Выдавецтва ЦК КПБ, 1988.

Таварыства вольных літаратараў. LitaraNet. https://web.archive.org/web/20160329165928/http://www.litara.net/doc/tvl (дата обращения 30 сентября 2023).

Терешкович П. Украинцы и белорусы: сравнительный анализ формирования нации на фоне истории Центрально-Восточной Европы XIX – начала XX в. // Перекрестки. Журнал исследований восточноевропейского пограничья. 2004. № 1–2. С. 10–32.

Трусаў А. Беларускія сінагогі // Беларуская мінуўшчына. 1996. № 3. https://knihi.com/Aleh_Trusau/Bielaruskija_sinahohi.html (дата обращения 15 сентября 2023).

Трусаў А. Эпоха БССР. Кароткая гісторыя архітэктуры Беларусі // Наша слова. 2014. № 52. С. 6.

Туронак Ю. Мадэрная гісторыя Беларусі. Вільня: Інстытут беларусістыкі, 2008.

Тычына М. Курапаты – Хатынь – Чарнобыль: Савецкая гісторыя ў люстэрку літаратуры // Роднае слова. 1994. № 2. С. 14–17; № 3. С. 18–22.

Уладзімір Дубоўка, ен i пра яго / Сост. Г. Севярынец. Мінск: Лімарыус, 2017.

Уладзімір Караткевіч: вядомы i невядомы / Ред. А. Верабей, М. Мінзер, С. Панізнік. Мінск: Літаратура i мастацтва, 2010.

Уладзімір Караткевіч i яго творчасць у еўрапейскім культурным кантэксце / Сост. Т. Шкурко. Мінск: Беларускі кнігазбор, 2000.

Урбан П. У сьвятле гістарычных фактаў (У сувязі з брашурай Абэцэдарскага). Мюнхен; Нью-Ёрк: БІНіМ, 1972.

Усманова А. Философия и позиция критического интеллектуала сегодня // Топос. 2005. № 2. С. 40–62.

Фуко М. Интеллектуалы и власть // Избранные политические статьи, выступления и интервью / Мишель Фуко. Москва: Праксис, 2002. Т. I.

Хабермас Ю. Первым почуять важное. Что отличает интеллектуала // Неприкосновенный запас. 2006. № 3.

Харэўскі С. Вільня ў беларускім фокусе // Прамоўленае. Мінск: Зміцер Колас, 2008. С. 55–63.

Хомич С. Территория и государственные границы Беларуси в XX веке. От незавершенной этнической самоидентификации и политического произвола к современному status quo. Минск: Экономпресс, 2011.

Хрыстос забаронены / Реж. Аляксей Шэін. 2009. https://www.youtube.com/watch?v=pB4mvng4PDI (дата обращения 15 сентября 2023).

Христос запрещенный / Реж. Алексей Шеин. 2009. https://www.youtube.com/watch?v=OZd1YkUqkLg (дата обращения 15 сентября 2023).

«Ці есць антысемітызм у Беларусі» // БелСат. 2015. 24 мая. http://belsat.eu/programs/antysemityzm-u-belarusi/ (дата обращения 29 января 2024).

Чарнякевіч Ц. Пераклады твораў замежнай літаратуры ў часопісе «Крыніца» (1988–2003) // Прайдзісвет. http://prajdzisvet.org/artyikulyi/seminar/3156.html (дата обращения 29 января 2024).

Чарняўскі М. Лекцыя 1. Беларускія антыкамуністычныя рухі канфесійнай і агульнадэмакратычнай накіраванасці // Беларускія антыкамуністычныя рухі ў час позняга сталінізму (ад Сталіна да перабудовы Гарбачова: 1953–1987) / Беларускі калегіум. https://belcollegium.com/mixal-charnya%D1%9Eski-belaruskiya-antykamunistychnyya-ruxi-u-chas-poznyaga-stalinizmu-ad-stalina-da-perabudovy-garbachova-1953–1987-gg (дата обращения 30 августа 2023).

Чарняўскі М. Лекцыя 2. Беларускія антыкамуністычныя рухі нацыянальна-патрыятычнай скіраванасці // Беларускія антыкамуністычныя рухі ў час позняга сталінізму (ад Сталіна да перабудовы Гарбачова: 1953–1987). Беларускі калегіюм. https://belcollegium.com/mixal-charnya%D1%9Eski-belaruskiya-antykamunistychnyya-ruxi-u-chas-poznyaga-stalinizmu-ad-stalina-da-perabudovy-garbachova-1953–1987-gg/?ysclid=ln4a898grm368351592 (дата обращения 29 сентября 2023).

Чернявская Ю. Нужна ли Беларуси интеллигенция? Рассуждают Светлана Алексиевич и Валентин Акудович // TUT.by. 2010. 4 октября. https://web.archive.org/web/20101003032556/http://news.tut.by/society/198688.html (дата обращения 21 октября 2023).

Чернявская Ю. От «тутэйших» к нации. Минск: FUAinform, 2010.

Чернявская Ю. CityDog. Домашняя библиотека культуролога Юлии Чернявской. Внутренний камертон на искусство // CityDog. 2013. 19 июля. https://web.archive.org/web/20161001032231/http://citydog.by/post/chernyavskaya-library/ (дата обращения 27 сентября 2023).

Шадурскі В. Культурныя сувязі Беларусі з краінамі Цэнтральнай і Заходняй Еўропы (1945–1990-я гг.): дасягненні і праблемы // Гісторыя, культуралогія, мастацтвазнаўства: матэрыялы ІІІ Міжнароднага кангрэса беларусістаў «Беларуская культура ў дыялогу цывілізацый» / Ред. В. Скалабан [и др.]. Мінск: Беларускі кнігазбор, 2001. С. 153–158.

Шапран С. Міхась Чарняўскі: «Нібыта мы зніклі з белага свету» // Новы Час. http://novychas.info/asoba/michasj_carniauski_nibyta_my_z/ (дата обращения 28 января 2024).

Шапран С. Уладзімір Караткевіч: «Прыміце мяне такім, які я есць». Да гісторыі выдання «Каласоў пад сярпом тваім» // Дзеяслоў. 2006. № 23. С 1–27; № 24. С. 284–299.

Шварц С. М. Антисемитизм в Советском Союзе. Нью-Йорк: Изд-во им. Чехова, 1952.

Шпарага О. Политическая топография Беларуси: солидарность, сообщества, университет // Топос. 2005. № 2. С. 72–79.

Шумскі Я. Гісторыя Беларусі ў люстэрку рассакрэчаных дакументаў ЦК ВКП(б)/КПСС (другая палова 40-х – першая палова 60-х гг.) // Беларускі гістарычны агляд. Вып. 20. 2013. № 1–2. С. 105–134.

Шыбека З. Нарыс гісторыі Беларусі (1795–2002). Мінск: Энцыклапедыкс, 2003.

Эрнст Сабіла: «Ад сьмерці мяне ратавала рука Божая» [записал Міхась Скобла] // Радые «Свабода». 2012. 21 марта.

Юрэвіч Л. Каментары. Менск: б. и., 1999.

Юрэвіч Л. Эмігрант Францыск Скарына, ці Апалогія. Мінск: Бацькаўшчына, 2015.

Янка Купала i Якуб Колас на Захадзе: бібліяграфія / Сост. В. Кіпель, З. Кіпель. New York: Ross. Publishers, 2004.

A History of Modern Political Thought in East Central Europe. Volume II: Negotiating Modernity in the «Short Twentieth Century» and Beyond; Part II: 1968–2018 / Ed. by B. Trencsényi, M. Kopeček et al. Oxford and New York: Oxford University Press, 2018.

Ackermann F., Berman M., Sasunkevich O. In Search for Agency: Examining Belarusian Society from Below // Journal for Soviet and Post-Soviet Politics and Society. 2017. Vol. 3. № 1. P. 1–19.

Ackermann F. Palimpsest Grodno. Nationalisierung, Nivellierung und Sowjetisierung einer mitteleuropäische Stadt (1919–1991). Wiesbaden: Harrassowitz, 2010.

Across the Blocs: Cold War Cultural and Social History / Ed. by P. Major, R. Mitter. London: Frank Cass, 2004.

Akiner S. Contemporary Young Byelorussian Poets (1967–1975) // Journal of Byelorussian Studies. 1976. Vol. 3. № 4. P. 342–363.

Andryczyk М. New Images of the Intellectual in Post-Soviet Ukrainian Literature // Ukraine on Its Meandering Path Between East and West / Ed. by A. N. Lushnycki, M. Riabchuk. Bern: Peter Lang, 2009. P. 183–200.

Antisemitism in Eastern Europe: History and Present in Comparison / Eds. H.-C. Petersen, S. Salzborn. Frankfurt am Main: Peter Lang, 2010.

Anti-Semitism and the Treatment of the Holocaust in Postcommunist Eastern Europe / Ed. R. L. Braham. New York: Columbia University Press, 1994.

Antisemitismus in Rußland, der Ukraine und Litauen: eine vergleichende Studie / Ed. M. Messmer. Köln, 1998.

Astrouskaya T. Belarusian Underground Culture. // The Oxford Handbook of Soviet Underground Culture / Ed. by M. Lipovetsky et al. New York: Oxford University Press, 2024. P. 332–353.

Astrouskaya T. In Schoolbooks and on Telegram: What Is the Place of Ukraine and Ukrainians in the Memory Politics of Post-Soviet Belarus? // Journal of Applied History. 2022. № 4. P. 9–27.

Astrouskaya T. Located on Archipelago: Towards the New Definition of Belarusian Intellectuals // Eastern Europe Unmapped. Beyond Borders and Peripheries / Ed. by I. Kasandes, Yu. Komska. New York and Oxford: Berghahn, 2018. P. 81–103.

Astrouskaya T. War, Authoritarianism & Technology: The History of the Khatyn Massacre and Its Soviet and Post-Soviet Reproductions // Digital Culture & Society. 2024. № 1. P. 17–40.

Astrouskaya T. Wieder «Juden werden»: Das Erstarken der jüdischen Emigrationsbewegung im sowjetischen Minsk // Münchener Beiträge zur jüdischen Geschichte und Kultur. 2022. № 1–2. S. 83–98.

Astrouskaya T. Will the World Save Us? The Cultural Roots of Political Opposition in Belarus // Belarus Research Network on Neighborhood Policy. https://belarusnetwork.org/wp-content/uploads/2023/01/Roots-of-Political-Appression-in-Belarus_Belarus-Network-on-Neighborhood-Policy.pdf (дата обращения 23 марта 2025).

Basin Y. Anti-Semitism in Belarus // Euro-Asian Jewish Congress. 2009. October 16. https://web.archive.org/web/20121127023535/http://eajc.org/page34/news14004.html (дата обращения 29 января 2024).

Bauman Z. Legislators and Interpreters // Modernity, Post-modernity, and Intellectuals. New York, Ithaca: Cornell University Press, 1987.

Bauman Z. Liquid Modernity. Cambridge: Polity Press, 2000.

Behrends C. J., Lindenberger T. Underground Publishing and the Public Sphere: Transnational Perspectives. Wien: Lit, 2014.

Beitz W. Vom «Tauwetter» zur Perestroika. Russische Literatur zwischen den fünfziger und neunziger Jahren. Bern: Peter Lang, 1994.

Bekus N. Conflicting Temporalities of Socialist Urbanity. Modernisation vis-à-vis Architectural Heritage in the Development of Minsk // Time and Material Culture: Rethinking Soviet Temporalities / Ed. by J. Deschepper, A. Kalashnikov, F. Rossi. London: Routledge, 2024. P. 75–96.

Bekus N. Nationalism and Socialism: Phase D in the Belarusian Nation-Building // Nationalities Papers. 2010. Vol. 38. № 6. P. 829–846.

Bekus N. Struggle over Identity: The Official and the Alternative «Belarusiannes». Budapest; New York: CEU Press, 2010.

Belezza S. M. The Shore of Expectations: A Cultural Study of the Shistdesiatnyky. Toronto: CIUS Press, 2019.

Bering D. Die Epoche der Intellektuellen, 1898–2001. Geburt-Begriff-Grabmal. Berlin: Berlin University Press, 2010.

Beyrau D. Intelligenz und Dissens. Die russischen Bildungsschichten in der Sowjetunion 1917 bis 1985. Göttingen: Vandenhoek und Ruprecht, 1993.

Bhabha H. The Location of Culture. London and New York: Routledge, 1994.

Bohn T. M. Minsk – Musterstadt des Sozialismus. Stadtplanung und Urbanisierung in der Sowjetunion nach 1945. Köln: Böhlau, 2008.

Bohn T. M., Einax R., Abeßer M. From Stalinist Terror to Collective Constraints. «Homo Soveticus» and the «Soviet People» after Stalin // De-Stalinisation Reconsidered. Persistence and Change in the Soviet Union / Ed. by T. M. Bohn et al. Frankfurt; New York: Campus Verlag, 2014. P. 11–27.

Breakthrough: Emerging New Thinking. Soviet and Western Scholars Issue a Challenge to Build a New World Beyond a War / Ed. by A. Gromyko, M. Hellman. New York: Walker and Company, 1988.

Bunte Flecken in Weißrussland. Erinnerungsorte zwischen polnisch-litauischer Union und russisch-sowjerischem Imperium / Hg. Th. Bohn, R. Einax, J. Mülbauer. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2013. P. 23–36.

Burakovskiy A. In Search of a Liberal Polity: The Rukh Council of Nationalities, the Jewish Question, and Ukrainian Independence // East European Jewish Affairs. 2015. Vol. 45. № 1. P. 109–131.

Byelorussian Statehood: Reader and Bibliography / Comp. by V. Kipel, Z. Kipel. New York: Byelorussian Institute of Arts and Sciences, 1988.

Chakrabarty D. Provincializing Europe: Postcolonial Thought and Historical Difference. Princeton: Princeton University Press, 2007.

Charnysh V. Honouring Jewish Heritage and Fighting Anti-Semitism in Belarus // Belarus Digest. https://web.archive.org/web/20160113002121/http://belarusdigest.com/story/honouring-jewish-heritage-and-fighting-anti-semitism-belarus-16684 (дата обращения 30 января 2024).

Chernyshova N. Between Soviet and Ethnic: Cultural Policies and National Identity Building in Soviet Belarus under Petr Masherau, 1965–80 // Kritika: Explorations in Russian and Eurasian History. 2023. № 3. P. 545–584.

Chernyshova N. De-Stalinisation and Insubordination in the Soviet Borderlands: Beria’s Attempted National Reform in Soviet Belarus // Europe-Asia Studies. 2021. Vol. 73. P. 387–409.

Chomsky N. The Responsibility of Intellectuals // The New York Review of Books. 1967. February 23. https://chomsky.info/19670223/ (дата обращения 30 января 2024).

Choruży W. Białoruski drugi obieg w Polsce 1981–1990. Białystok: Białowurskie Towrzystwo Historyczne, 1994.

Dalhouski A. Tschernobyl in Belarus. Ökologische Krise und sozialer Kompromiss (1986–1996). Wiesbaden: Harrassowitz, 2015.

David-Fox M. Whither Resistance? // Kritika: Explorations in Russian and Eurasian History. 2000. Vol. 1. № 1. P. 161–165.

Davoliūte V. The Sovietization of Lithuania after WWII: modernization, transculturation, and the lettered city // The Journal of Baltic Studies. 2016. Vol. 47. № 1. P. 49–63.

Donskis L. Loyalty, Dissent, and Betrayal: Modern Lithuania and East-Central European Moral Imagination. Amsterdam; New York: Rodopi, 2005.

Einax R. Entstalinisierung auf Weißrussisch. Krisenbewältigung, sozioökonomische Dynamik und öffentliche Mobilisierung in der Belorussischen Sowjetrepublik 1953–1965. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2014.

Entangled Protest. Transnational Approaches to the History of Dissent in Eastern Europe and the Soviet Union / Ed. R. Brier. Osnabrück: Fibre Verlag, 2013.

Feindt G. Auf der Suche nach politischer Gemeinschaft. Oppositionelles Denken zur Nation im Ostmitteleuropäischem Samizdat 1976–1992. Berlin: De Gruyter, 2015.

Foucault M. Intellectuals and Power // Language, Counter-Memory, Practice: Selected Essays and Interviews by Michel Foucault / Ed. by D. W. Bouchard. New York: Cornell University Press, 1977. P. 205–217.

Friedman A. Das Vorurteil der «jüdischen Sowjetmacht». Antisemitismus und Antibolschewismus in der Zwischenkriegszeit // Ein weißer Fleck in Europa… Die Imagination der Belarus als Kontaktzone zwischen Ost und West / Hg. T. M. Bohn, V. Shadurski. Bielefeld: Trancript Verlag, 2011. P. 151–158.

Ganzer Ch. Kampf um die Brester Festung 1941. Ereignis – Narrativ – Erinnerungsort. Paderborn: Brill; Ferdinand Schöningh, 2021.

Gapova E. Post-Soviet Academia and Class Power: Belarusian Controversy over Symbolic Markets // Studies in East-European Thought. 2009. № 61. P. 271–290.

Gapova E. «The Land under the White Wings»: The Romantic Landscaping of Socialist Belarus // Rethinking Marxism. A Journal of Economics, Culture & Society. 2017 № 1. P. 173–198.

Geniusz Ł. Autobiography // Annus Albaruthenicus. 2009. № 10. P. 171–183.

Geniusz Ł. Ptaki bez Gniazd / Przekład Seniuch Cz. Białystok: Białoruskie Towarzystwo Historyczne, 2012.

Gidwitz B. Anti-Semitism in the Post-Soviet States // Post-Holocaust and Anti-Semitism. 2003. http://www.jcpa.org/phas/phas-7.htm (дата обращения 30 января 2024).

Gimpelevich Z. Vasil Bykaŭ. His Life and Works. Montreal and Kingston: McGill-Queen’s University Press, 2005.

Goujon A. «Genocide»: A Rallying Cry in Belarus: A Rhetoric Analysis of Some Belarusian Nationalist Texts // Journal of Genocide Research. 1999. № 3. P. 353–366.

Gramsci A. The Prison Notebooks: Selections // Trans. by Q. Hoare, G. Nowell-Smith. London: Lawrence and Wishart, 1971.

Hajda L., Beissinger M. The Nationalities Factor in Soviet Politics and Society. Boulder: Westview Press, 1990.

Handbuch der Geschichte Weißrusslands / Hg. D. Beyrau, R. Lindner. Göttingen: Vandenhoeck and Ruprecht, 2001.

Havel V. The Power of the Powerless // International Journal of Politics. Vol. 15. № 3–4. Armonk, NY: M. E. Sharpe, 1985. P. 23–96.

Hlybinny U. Vierzieg Jahre weißruthenischer Kultur unter den Sowjets. München: Institut zur Erforschung der UdSSR, 1959.

Horvath R. The Legacy of Soviet Dissent: Dissidents, Democratization and Radical Nationalism in Russia. London; New York: Routledge Curzon, 2005.

Hroch M. Social Preconditions of National Revival in Europe: A Comparative Analysis of the Social Composition of Patriotic Groups among the Smaller Nations. Cambridge: Cambridge University Press, 1985.

In Marx’s Shadow: Knowledge, Power and Intellectuals in Eastern Europe and Russia / Ed. by C. Bradatan, S. A. Oushakine. New York: Lexington Books, 2010.

Intellectuals and Politics in Central Europe / Ed. A. Bozóki. Budapest: CEU Press, 1999.

Ioffe G., Silitski V. Historical Dictionary of Belarus. Lanham: Rowman and Littlefield, 2018.

Ioffe G. Understanding Belarus: Economy and Political Landscape // Europe-Asia Studies. 2004. Vol. 56. № 1. P. 85–118.

Kashtalian I. The Repressive Factors of the USSR’s Internal Policy and Everyday Life of the Belarusian Society (1944–1953). Wiesbaden: Harrassowitz, 2016.

Kasmach L. Belarusian Nation-Building in Times of War and Revolution. Budapest; Vienna; New York: CEU Press, 2023.

Kazakevich A. In the Twilight of the Internationalist Politics: Means of Political Activity of Pro-Soviet Organizations in Western Republics of USSR, 1988–1991 // Belarusian Political Science Review. 2019. № 4. P. 40–61.

Kazakevich A. The Belarusian Soviet nomenklatura: A Political History, 1947–1994 / Moscow and the Non-Russian Republics in the Soviet Union. Nomenklatura, Intelligentsia, and Centre-peripherie Relations // Ed. by L. Bennich-Björkmann, S. Grybkauskas. New York: Routledge, 2022. P. 122–147.

Kind-Kovács F. Written Here, Published There. How Underground Literature Crossed the Iron Curtain. Budapest: CEU Press, 2014.

Kirkwood M. Bembel’ Aleg. Rodnaye slova i maral’na-estetychny pragres // The Slavonic and East European Review. 1987. Vol. 65. № 3. P. 433–434.

Klöckner M. Kultur- und Freundschaftsbeziehungen zwischen der DDR und der Belorussischen Sozialistischen Sowjetrepublik (1958–1980). Stuttgart: Franz Steiner Verlag, 2017.

Komaromi A. Soviet Samizdat: Imagining a New Society. Ithaca N. Y.: Cornell University Press, 2022.

Komaromi A. Uncensored: Samizdat Novels and the Quest for Autonomy in Soviet Dissidence. Evanston, IL: Northwestern University Press, 2015.

Konrad G., Szelényi I. Intellectuals on the Road to Class Power. New York; London: Harcourt Brace Jovanovich, 1979.

Lehman М. Of «Talking Fish» and the Waters They Came From. Kul’turnost’ and Soviet Subjectivity in Exile // Jahrbücher für Geschichte Osteuropas. 2024. Bd. 72. № 1. P. 77–109.

Lewis S. M. Belarus – Alternative Visions: Nationhood, Memory and Cosmopolitanism. London: Routledge, 2019.

Lewis S. M. «Official Nationality» and the Dissidence of Memory in Belarus: A Comparative Analysis of Two Films // Studies in Russian and Soviet Cinema. 2011. Vol. 5. № 3. P. 371–387.

Lewis S. M. Overcoming Hegemonic Martyrdom. The Afterlife of Khatyn in Belarusian Memory // Soviet and Post-Soviet Politics and Society. 2015. № 2. P. 367–402.

Liavitski A. Die Perestroika, die Intelligenzija und die Geburt des weißrussischen Populismus, 1988–1997. Göttingen: Vandenhoek & Ruprecht, 2024.

Lindner R. Historiker und Herrschaft. Nationsbildung und Geschichtspolitik in Weißrussland im 19. und 20. Jahrhundert. München: R. Oldenbourg Verlag, 1999.

Lovell S. Summerfolk. A History of the Dacha, 1710–2000. Ithaca; London: Cornell University Press, 2003.

Marková A. Society and Language: Debates Surrounding the National Language in Belarusian Society at the Beginning of the 1990s // Historická Sociologie. 2022. № 2. P. 27–48.

Marková A. The Path to a Soviet Nation. The Policy of Belarusization, Paderborn: Brill Schöningh, 2021.

Marples D. R. Belarus: A Denationalized Nation. Amsterdam: Harwood Academic Publishers, 1999.

Marples D. R. Belarus from Soviet Rule to Nuclear Catastrophe. Edmonton: The University of Alberta Press, 1996.

Marples D. R. The Social Impact of the Chernobyl Disaster. London: Macmillan Press, 1988.

Martysevich M. Kontinuum gatunkowe anonimowego poematu burleskowo-parodyjnego w literaturze białoruskiej XIX–XXI wieku: cechy powstania i rozwoju // Studia Białorutenistyczne. 2025. № 18. C. 121–139.

McMillin A. B. A History of Byelorussian Literature. From its Origins to the Present Day. Gießen: Wilhelm Schmitz Verlag, 1977.

McMillin A. B. Belarusian Literature in the 1950s and 1960s: Release and Renewal. Köln: Böhlau Verlag, 1999.

McMillin A. B. Belarusian Literature of the Diaspora. Birmingham: Birmingham Slavonic Monographs, 2002.

McMillin A. B. Vasil Bykau // Annus Albaruthenicus. 2004. Vol. 5. P. 9–11.

McMillin A. B. Writing in a Cold Climate: Belarussian Literature from the 1970s to the Present Day. London: Maney Publishing, 2010.

Messmer М. Sowjetischer und postkommunistischer Antisemitismus. Entwicklungen in Russland, der Ukraine und Litauen. Konstanz: Hartung-Gorre, 1997.

Michaluk D. Polish-Language Clandestine Press Published Under the Patronage of Kanstancin Kalinoŭski // The Journal of Belarusian Studies. 2015. Vol. 7. № 3. P. 79–92.

Mignolo W. D., Tlostanova M. V. Theorizing from the Borders. Shifting to Geo- and Body-Politics of Knowledge // European Journal of Social Theory. 2006. Vol. 9. P. 205–221.

Miller A. «Russifications?» In Search for Adequate Analytical Categories // Imperienvergleich. Beispiele und Ansätze aus osteuropäischer Perspektive: Festschrift für Andreas Kappeler / Hg. G. Hausman, A. Rustemeyer. Wiedsbaden: Harrassowitz Verlag, 2009. S. 123–144.

Miłosz Cz. Rodzinna Europa. Paryż: Insytut Literacki, 1959.

Miłosz Cz. Zniewolony umysł. Paryź: Instytut Literacki, 1953.

Miłosz Cz. The Captive Mind. London: Secker and Warburg, 1953.

Mironowicz E. Wojna wszystkich ze wszystkimi: Białoruś 1941–1944. Kraków: Wydawnictwo Avalon, 2015.

Narvselius E. Ukrainian Intelligentsia in Post-Soviet L’viv: Narratives, Identity, and Power. Plymouth: Lexington Books, 2012.

Nathans B. To the Success of Our Hopeless Cause: The Many Lives of Soviet Dissident Movement. Princeton, NJ: Princeton University Press, 2024.

Nobel Lectures, Literature 1968–1980 / Ed. by T. Frängsmyr, A. Sture. Singapore: World Scientific Publishing Co., 1993.

Nove A. Glasnost in Action: Cultural Renaissance in Russia. Boston: Unwin Hyman, 1989.

O’Connor K. Intellectuals and Apparatchiks, Russian Nationalism and the Gorbachev Revolution. Oxford: Lexington Books, 2006.

Oe K. Hiroshima Notes. New York: Grove Press, 1995.

Ostrowski W. Anti-Semitism in Byelorussia and its Origin. Material for Historical Research and Study of the Subject. London: Byelorussian Central Council, 1960.

Ostrowski W. Sportlight on Byelorussia and Her Neighbours. Material for the Historical Research and Study. London: R. Ostrowski, 1959.

Oushakine S. Introduction: Whither the Intelligentsia: The End of the Moral Elite in Eastern Europe // Studies in East European Thought. 2009. Vol. 61. P. 243–248.

Oushakine S. The Terrifying Mimicry of Samizdat // Public Culture. 2011. Vol. 13. № 2. P. 191–214.

Palko O. Making Ukraine Soviet: Literature and Cultural Politics under Lenin and Stalin. London: Bloomsbury, 2020.

Parta E. R. Discovering the Hidden Listener: An Empirical Assessment of Radio Liberty and Western Broadcasting to the USSR during the Cold War. Stanford: Hoover Press, 2013.

Perforating the Iron Curtain: European Détente, Transatlantic Relations and the Cold War, 1965–1985 / Ed. by P. Villaume, O. A. Wastad. Copenhagen, 2010.

Perry M. J., Voß R. Approaching Shared Heroes: Cultural Transfer and Transnational Jewish History // Jewish History. 2016. Vol. 30. P. 1–13.

Pershai A. Questioning the Hegemony of the Nation-State in Belarus: Production of Intellectual Discourses as Production of Resources // Nationalities Papers. 2006. Vol. 34. № 5. P. 623–635.

Politik und Gesellschaft nach Tschernobyl. (Ost-)Europäische Perspektiven / Hg. M. Arndt. Berlin: Ch. Links Verlag, 2016.

Popa I. Translation channels. A primer on politicized literary transfer // Target. 2006. Vol. 18. № 2. P. 205–228.

Radzik R. Białorusini między Wschodem a Zachodem. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2012.

Ritter R. Das Imperium entlässt seine Kinder. Identitätsbildung durch Geschichte in Belarus, Polen und Litauen nach 1989 // Imperienvergleich. Beispiele und Ansätze aus osteuropäischer Perspektive. Festschrift für Andreas Kappeler / Hg. G. Hausman, A. Rustemeyer. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2009. S. 183–208.

Ruchniewicz M. Das Ende der Bauernwelt. Die Sowjetisierung des westweißrussischen Dorfes 1944–1953. Göttingen: Wallstein Verlag, 2015.

Rudling P. A. The OUN, the UPA, and the Holocaust: A Study in Manufacturing of Historical Myth // The Carl Beck Papers in Russian and East European Studies. № 2107. Pittsburgh: University Center for Russian and East European Studies, 2011. P. 1–72.

Rudling P. A. The Rise and Fall of Belarusian Nationalism 1906–1931. Pittsburgh: Pittsburgh University Press, 2015.

Rudling O. Von der nationalen Form zum nationalen Inhalt: Litauische Folklore zwischen Sowjetisierung und Nationsbildung (1940–1990). Wiesbaden: Harrasswitz, 2023.

Rutherford J. The Third Space: Interview with Homi Bhabha // Identity: Community, Culture, Difference / Ed. J. Rutherford. London: Lawrence and Wishart, 1990. P. 207–221.

Sahm A. Die weißrussische Nationalbewegung nach der Katastrophe von Tschernobyl (1986–1991). Münster: Lit, 1994.

Sahm A. Politische Konstruktionsversuche weißrussischer Indentität. Zur Bedeutung des Rückgriffs auf Geschichte für die unabgeschlossene weißrussische Nationalstaatsbildung // Jahrbücher für Geschichte Osteuropas. 1994. Bd. 42. № 4. S. 541–561.

Said E. W. Representations of the Intellectual. The 1993 Reith Lectures. New York: Vintage Books, 1994.

Samizdat, Tamizdat, and Beyond. Transnational Media During and After Socialism / Ed. by F. Kind-Kovács, J. Labov. New York; Oxford: Berghahn, 2013.

Samizdat. Alternative Kultur in Zentral- und Osteuropa. Die 60er bis 80er Jahre / Hg. W. Eichwede. Bremen: Ed. Temmen, 2000.

Sartre J.-P. What is Literature? London: Methuen and Co. Ltd, 1950.

Savchenko A. Belarus – A Perpetual Borderland. Leiden; Boston: Brill, 2009.

Shkandrij M. Ukrainian Nationalism: Politics, Ideology, and Literature, 1929–1956. New Haven; London: Yale University Press, 2015.

Simon G. Nationalismus und Nationalitätenpolitik in der Sowjetunion. Von der totalitären Diktatur zur nachstalinschen Gesellschaft. Baden-Baden: Nomos Verlaggesellschaft, 1986.

Slepovitch E. Jüdischer Alltag in Weißrussland vom Spätstalinismus bis zur Perestroika. Eine Geschichte von Freude, Trauer und Hoffnung // Bunte Flecken in Weißrussland. Erinnerungsorte zwischen polnisch-litauischer Union und russisch-sowjerischem Imperium / Hg. T. M. Bohn., R. Einax, J. Mülbauer. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2013. S. 105–118.

Slezkine Y. The USSR as a Communal Apartment, or How a Socialist State Promoted Ethnic Particularism // Slavic Review. 1994. Vol. 53. № 2. P. 414–452.

Šmidchens G. The Power of Song. Nonviolent National Culture in the Baltic Singing Revolution. Seattle: WA; London: Washington University Press, 2014.

Snyder T. Integration and Disintegration: Europe, Ukraine, and the World // Slavic Review. 2015. Vol. 74. № 4. P. 695–707.

Snyder T. The Reconstruction of Nations: Poland, Ukraine, Lithuania, Belarus 1569–1999. New Haven; London: Yale University Press, 2003.

Soviet and Post-Soviet Identities / Ed. by M. Bassin, C. Kelly. Cambridge: Cambridge University Press, 2012.

Stoelzer M. Antisemitism and the Constitution of Sociology. Lincoln: University of Nebraska Press, 2014.

Sukiennicki W. Za głuchym murem // Kultura. 1979. № 12. S. 78–81.

Survilla M. P. Of Mermaids and Rock Singers: Placing the Self and Constructing the Nation through Belarusan Contemporary Music. London: Routledge, 2002.

Szumski J. Sowietyzacyja Zachodniej Białorusi 1944–1953. Propaganda i edukacja w slużbie ideologii. Kraków: Arcana, 2010.

The 1863 Uprising in Byelorussia: «Peasants’ Truth» and «Letters from beneath the Gallows» / Ed. by Th. E. Bird, J. Zaprudnik. New York: The Krecheŭski Foundation Inc., 1980.

Todorova M. Imagining the Balkans. Oxford; New York: Oxford University Press, 2009.

Trepte H.-Ch. Das Problem der «Hiesigen» (tutejsi) im polnisch-weißrussischen Grenzraum // Annus Albaruthenicus. 2004. Vol. 5. S. 67–88.

Ugrešić D. The New Eastern European Intellectual: A Culture of Lies // Context. 2005. № 18. https://web.archive.org/web/20160310185055/http://www.dalkeyarchive.com/the-new-eastern-european-intellectual-a-culture-of-lies/ (дата обращения 27 сентября 2023).

Ukraine on Its Meandering Path between East and West / Ed. by A. N. Lushnytsky, M. Riabchuk. Bern: Peter Lang, 2009.

Urban M. E. An Algebra of Soviet Power. Elite Circulation in the Belorussian Republic 1966–1986. Cambridge: Cambridge University Press, 1989.

Verdery K. Nationalism and National Sentiment in Postsocialist Romania // Slavic Review. 1993. № 52. P. 179–203.

Wciślik P. Dissident Legacies of Samizdat Social Media Activism. Unlicensed Print Culture in Poland 1976–1990 (Routledge Studies in Modern History). London: Routledge, 2021.

Wilkinson J. D. The Intellectual Resistance in Europe. Cambridge: MA; London: Harvard University Press, 1981.

Wilson A. Belarus: The Last European Dictatorship. New Haven; London: Yale University Press, 2011.

Winter Kept Us Warm: Cold War Interactions Reconsidered / Ed. by S. Autio-Sarasmi, B. Humphreys. Helsinki, 2010.

Wolff L. Inventing Eastern Europe: The Map of Civilization on the Mind of the Enlightenment. Stanford: Stanford University Press, 1994.

Yurchak A. Everything Was Forever, Until It Was No More. Princeton: Princeton University Press, 2005.

Zaprudnik J. Belarus: At a Crossroads in History. Boulder: Westview Press, 1993.

Zaprudnik J. Belorussian Reawakening // Problems of Communism. 1989. Vol. 38. P. 36–52.

Zhuk S. Rock and Roll in the Rocket City: The West, Identity, and Ideology in Soviet Dniepropetrovsk, 1960–1985. Baltimore: John Hopkins University Press, 2010.

Zitzewitz J. von. The Culture of Samizdat. Literature and Underground Networks in the Late Soviet Union. London: Bloomsbury, 2020.

Предыдущая главаГлава 60 из 60К книге