Публикуется по изданию: Snorri Sturluson. Heimskringla. III / Bjarni Aðalbjarnarson (ÍF. B. XXVIII). 1951. Bls. 68-202.
II. kapítuli
Eptir um várit fengu þeir sér skipan ok fóru um sumarit austr í Garðaríki á fund i Jarizleifs konungs ok váru þar um vetrinn. Svá segir Bǫlverkr:
Mildingr, strauktu um mækis
munn, es lézt af gunni.
Holds vannt hrafn of fylldan
hrás. Þaut vargr í ási.
En gramr, né frák fremra
friðskerði þér verða,
austr vastu ár et næsta,
ǫrðiglyndr, í Gǫrðum.
Jarizleifr konungr tók vel við þeim Haraldi. Gerðisk Haraldr þá hǫfðingi yfir landvarnarmǫnnum konungs ok annarr Eilífr, sonr Rǫgnvalds jarls. Svá segir Þjóðólfr:
Eitt hǫfðusk at,
Eilífr þars sat,
hǫfðingjar tveir:
Hamalt fylkðu þeir.
Austr-Vinðum ók
í ǫngvan krók.
Vasa Læsum léttr
liðsmanna réttr.
Haraldr dvalðisk í Garðaríki nǫkkura vetr ok fór víða um Austrveg. Síðan byrjaði hann ferð sína út í Grikland ok hafði mikla sveit manna. Þá helt hann til Miklagarðs. […] (Bls. 69–70)
V. kapítuli
[…] Haraldr dvalðisk marga vetr í Affríká, fekk óf lausafjár, gull ok alls konar dýrgripi. En allt fé þat, er hann fekk ok eigi þurfti hann at hafa til kostnaðar sér, sendi hann með trúnaðarmǫnnum sínum norðr í Hólmgarð í vald ok gæzlu Jarizleifs konungs, ok drósk þar saman ógrynni fjár, sem líkligt er, at vera myndi, er hann herjaði þann hluta heimsins, er auðgastr var at gulli ok dýrgripum, ok svá mikit sem hann gerði at, er með sǫnnu var áðr sagt, at hann mundi eignazk hafa átta tigu borga. (Bls. 76)
XV. kapítuli
[…] Með þessu komsk Haraldr út af Miklagarði, fór svá inn í Svartahaf. […] Þá sigldi Haraldr norðr í Ellipalta, fór þaðan allt um Austrríki.
Í þessum ferðum orti Haraldr gamanvísur ok eru saman sextán ok eitt niðrlag at ǫllum. Þessi er ein:
[2] Sneið fyr Sikiley víða
súð. Vǫrum þá prúðir.
Brýnt skreið, vel til vánar,
vengis hjǫrtr und drengjum.
Vættik minnr, at motti
mani enn þinig nenna.
Þó lætr Gerðr í Gǫrðum
gollhrings við mér skolla.
Því veik hann til Ellisifjar1, dóttur Jarizleifs konungs í Hólmgarði. (Bls. 88–89)
1 Ellisifjar – E; Ellisif – K, 39, F.
XVI. kapítuli
En er Haraldr kom til Hólmgarðs, fagnaði Jarizleifr konungr honum forkunnar vel. Dvalðisk hann þar um vetrinn, tók þá í sína varðveizlu gull þat allt, er hann hafði áðr sent þannug útan af Miklagarði, ok margs konar dýrgripi. Var þat svá mikit fé, at engi maðr norðr í lǫnd hafði sét slíkt í eins manns eigu. Haraldr hafði þrim sinnum komit í pólútasvarf, meðan hann var í Miklagarði. Þat eru þar lǫg, at hvert sinn, er Grikkjakonungr deyr, þá skulu Væringjar hafa pólútasvarf. Þeir skulu þá ganga um allar pólútir konungs, þar sem féhirzlur hans eru, ok skal hverr þá eignask at frjálsu, er hǫndum komr á. (Bls. 89–90)
XVII. kapítuli
Þann vetr gipti Jarizleifr konungr dóttur sína Haraldi. Sú hét Elísabeth, þá kalla Norðmenn Ellisif. Þetta tjár Stúfr blindi:
Mægð gat allvaldr Egða,
ógnar mildr, þás vildi.
Gulls tók gumna spjalli
gnótt ok bragnings dóttur.
(Bls. 90)
En at vári byrjaði hann ferð sína ór Hólmgarði ok fór um várit til Aldeigjuborg, fekk sér þar skip ok sigldi austan um sumarit, snori fyrst til Svíþjóðar ok lagði til Sigtúna. Svá segir Valgarðr á Velli:
Skauztu und farm enn frízta,
frami veitisk þér, beiti,
farðir gull ór Gǫrðum
grunlaust, Haraldr, austan.
Stýrðir hvatt í hǫrðu,
hvardyggr jǫfurr, glyggvi,
sáttu, þás sædrif létti,
Sigtún, en skip hnigðu.
(Bls. 91)
XVIII. kapítuli
Haraldr fann þar Svein Úlfsson. Þat haust hafði hann flýit fyrir Magnúsi konungi við Helganes. En er þeir fundusk, fagnaði hvárr ǫðrum vel. Óláfr sœnski Svíakonungr var móðurfaðir Ellisifjar, konu Haralds, en Ástríðr, móðir Sveins, var systir Óláfs konungs. Gerðu þeir Haraldr ok Sveinn félagskap sinn ok bundu einkamálum. Allir Svíar váru vinir Sveins, því at hann átti þar ina stœrstu ætt í landi. Gerðusk þá ok allir Svíar vinir Haralds ok liðsinnismenn. Var þar mart stórmenni bundit í mægðum við hann. Svá segir Þjóðólfr:
Reist eikikjǫlr austan
ǫrðigt vatn ór Gǫrðum.
Svíar tœðu þér síðan,
snjallr landreki, allir.
Gekk með gulli miklu,
glygg fell ótt of tyggja,
hǫll á hléborð, sollin
Haralds skeið und vef breiðum.
(Bls. 91–92)
XXXIII. kapítuli
Haraldr konungr fekk Þóru, dóttur Þorbergs Árnasonar, inn næsta vetr eptir en Magnús konungr inn góði andaðisk. Þau áttu tvá sonu. Hét inn ellri Magnús, en annarr Óláfr. Haraldr konungr ok Ellisif dróttning áttu dœtr tvær. Hét ǫnnur Máría, en ǫnnur Ingigerðr. […] (Bls. 112)
XLVIII. kapítuli
[…] Hákon fór þá þegar ór landi ok hafði langskip vel skipat. Hann kom fram suðr í Danmǫrk ok fór þegar á fund Sveins konungs, mágs síns. Tók konungr feginsamliga við honum ok fekk honum þar veizlur miklar. Gerðisk Hákon þar landvarnarmaðr fyrir víkingum, er mjǫk heijuðu á Danaveldi, Vinðr ok aðrir Austrvegsmenn ok svá Kúrir. Lá hann úti á herskipum vetr sem sumar. (Bls. 130)
LXXXII. kapítuli
[…] Haraldr konungr, áðr hann fœri ór Þrándheimi, hafði þar látit taka til konungs Magnús, son sinn, ok setti hann til ríkis í Nóregi, er Haraldr konungr fór í brót. Þóra Þorbergsdóttir var ok eptir, en Ellisif dróttning fór með honum ok dœtr hennar, Máría ok Ingigerðr. Óláfr, sonr Haralds konungs, fór ok með honum ór landi. (Bls. 178)
LXXXIII. kapítuli
En er Haraldr konungr var búinn ok byr gaf, sigldi hann út á haf ok kom af hafi við Hjaltland, en sumt lið hans kom við Orkneyjar. Lá Haraldr konungr þar litla hríð, áðr hann sigldi til Orkneyja, ok hafði þaðan með sér lið mikit ok jarlana Pál ok Erlend, sonu Þorfinns jarls, en lét þar eptir Ellisif dróttning ok dœtr þeira, Máríu ok Ingigerði. Þaðan sigldi hann suðr fyrir Skotland ok svá fyrir England ok kom þar við land, sem heita Kliflǫnd. […] (Bls. 178–179)
XCVIII. kapítuli
Óláfr, sonr Haralds konungs, helt liði sínu braut af Englandi ok sigldi út af 113 Hrafnseyri ok kom um haustit til Orkneyja, ok váru þar þau tíðendi, at Máría, dóttir Haralds konungs Sigurðarsonar, hafði orðit bráðdauð þanna sama dag ok á þeiri sǫmu stundu, er Haraldr konungr fell, faðir hennar. Óláfr dvalðisk þar um vetrinn. En eptir um sumarit fór Óláfr austr til Nóregs. Var hann þar þá tekinn til konungs með Magnúsi, bróður sínum. Ellisif dróttning fór vestan með Óláfi, stjúpsyni sínum, ok Ingigerðr, dóttir hennar. […] (Bls. 197)