Публикуется по изданию: Morkinskinna / Finnur Jónsson (SUGNL. B. LIII). 1932. Bls. 1-284.

{Um ferdir Haralldz

Nv huilizt fyrst ath segia fra Magnuse konunge og skal fyrst segia fra ferdum Haralldz. þat fyrst er tiltekr vm hann eptir fall Olafs konungs. Ætt Haralldz er su sὀgd ath verid hafe at Haralldr harfagre atti son þann er kalladr var Sigurdr hrise. han var fadir Haldanar fodr Sigurdar syrs fodr Haralldz. þesser langfedgar aller voru konungar aa Hringariki j Noregi. Sigurdr syr atte Astu dottr Gudbrandz er adr hafde atta Haralldr grænske. þau attu.v. born edr fleire. var Gudraudr ellztr. þa Haldan. þar næst var Jngibiorg. þa Gunnhildr. Haralldr var yngztur. Haralldr þessi var styremadr skips þess er fyr var getid og var han nykomin ὀr Austrvegi. […] (Bls. 56–57)

Þessa frasogn visse Magnus konungr og adrir menn j Noregi. En hiedan fra er su frasogn um farar Haralldz er hann Haralldr sagde sialfr og þeir menn er honum fylgdo. Sidan for Haralldr til Suidþiodar austr ok þadan j Gardariki sem Boluerkr segir.

(Bls. 57–58)

Þetta kuad Þiodolbr.

Haralldr giordiz bratt landuarnarmadr med Jarizleifi konungi og tok af honum goda uirding og mikla sæmd og mest fyrir sakir Olafs konungs brodr hans og þo sialfs sins. hann finnr þar mikla sæmd af konungenum vid vtlendann her er aa geck rikid. þeir voru badir samt j hernade wm hrid og Eilifr jall. sem Þiodolbr segir.

(Bls. 58)

Og þui meire frægd vann hann j Austrveg sem hann hafde leingr verit. Jarizleifr konungr og Jngigerdr drottning attu sier dottr er Elisabeth uar nefnd. þa kalla Nordmenn Ellesif. þar hefir Haralldr tilmæle at na þui rade og kuad þeim kunnigt verit hafa sitt forellri dyrligra frænda er hann atte og sliktt af hans framkuæmd sem þa mattu þau nockut til uita og kallade eigi oruænt þess ath enn mætti uid aukaz hans framaverk. Konungr suarar. þessa er vel leitad og j marga stade lizt mer fullbodit. og þath er likligt ath leingi mun aukazt hans framaverk so sem nu hefzt vpp. en at so bunu til gὀfugs rads þa erttu eigi til ferikr og landlaus madr at so faurno. en med þui ath þin framkuæmd verdi slik sem eg vænte þa mun þier eigi vera fra visat aaleingdar. (Bls. 58–59)

Og eptir þessa rædu giorizt hann ath fara ut j lὀnd og visar so til j kuæde hans sem hann hafde farit med herin austr vm Vindland og so til Saxlandz og allt uestr j Frakland. sem Jllugi quad. […] Þadan for hann j Langbardaland og sidan til Romaborgar og eptir þath vt aa Pul og red sier far til skipa og for þadan til Miklagardz aa konungs fund. sem Boluerkr segir. […] (Bls. 59)

Hier segir þat at hann for herskipum til Miklagardz med myklu lide aa fund Gardzkonungs er hiet Mikael katalactus. þa uar drottning j Myklagarde Zoe drottning hin rika. þar var vel fagnat Nordmonnum. Geek Haralldr þegar med ὀllu aa konungs mala og nefndizt hann sialfr Nordbrigt og var þat eigi j uitordi alþydu ath hann væri konungborinn helldr bad hann alla sina þui leyna þuiat þat er ath uidrsyn giort ef utlendir menn eru konunga synir. […] (Bls. 59–60)

Um for Nordbrigdz

[…] Nordbrigt dualdiz marga uetr j Affrika ok feck þar mikid gull og marga dyrgripe. en fe þat allt sem hann feck og eigi þurfti hann ath hafa til lidskostar sende hann med trunadarmonnum sinum nordr j Holmgard j ualld og gæzslu Jarizleifs konungs. Ogh drozt þar so mikid ogrynne fiar saman at eigi matte morkum telia. sem likligt ma þikia er hann heriade þann hlut heimsens er nær var audgaztr at gulle og dyrgripum, so er þo ath hann hefde eigi barizt uid bukalla þuiat hann segir sialfr at han bardiz uid konungen sialfan j Affrika og feck sigr og eignazt uida uelldi hans. En þar eptir for hann heim j Miklagard med mikid agæti og er nu þar vm hrid. (Bls. 64)}

Iorsalaferþ Harallz

[…] Oc a þessi somo nott tecr Haralldr hollina er inni var Maria iungfrvva. oc hofþo þeir hana brot meþ ser. toco siþan.ii. galeiþr oc rero vt iSęviþar svnd. en þar voro iarnfestar ifir svndit. Oc þa melti Haralldr. Nv scolo menn scipaz til ara ahvaritveɢio galeiþinni. en allir þeir menn er eigi þarf til roðrarins. Þa scal hveʀ taca huðfat i faðm ser e. annan hofga oc hlapa aptr iscipin. oc vita ef avpp vili ganga fram afestarnar. Oc nv gera þeir sva oc renna scipin a vpp. oc þegar er þa festi oc scriþinn toc af. þa melti Haralldr. Nv scolo allir menn hWpa fram iscipin ochava enn meþ sama hetti ifangi ser. oc nu viþ þetta bragþ. steypiz sv galeiþin af fram iarnfestonom er Haralldr sialfr var a. en hin reiþ afestonom oc gecc isvndr. oc tyndiz af þeiri þar isvndino mioc mart manna. en svmir voro tecnir af cafi. en við þetta comz Haralldr abrot af Miclagarþi. oc for sva siþan inn i Svartahaf. oc aðr en hann sigldi ihafit setti hann ivngfrv Maʀio aland vpp oc fecc henne gott foroneyti aptr til Miclagarðs. […] Siþan sciliaz þa oc siglir Haralldr norþr ifir hafit. oc þaðan feʀ hann um astrriki til Holmgarðs. (Bls. 84–85)

oc iþesom ferþom orti Haralldr gamans visor. oc ero xvi. oc eitt niþrlag at flestom. þo ero her far ritnar. Þesi er ein.

Þeso vicr hann til Elisabeth d. Iarizleifs konvngs er hann hafði beþit sem fyʀ var s. oc þesa q. hann.

(Bls. 85–86)

¹ Цифры от 1 до 6 в квадратных скобках перед висами конунга Харальда здесь и ниже (в тексте и в переводе) в мотиве 6.2 соответствуют нумерации «Gamanvísur» в кн.: Gade 2009. P. 35–41.

Nv cømr Haralldr iHolmgarþ afvnd I. konvngs oc fecc þar goþan fagnað. oc toc þa isitt valld þat et micla gull er hann hafþi þangat sent fire ser vtan af Griclandi. vecr nv bonorz malit viþ konvng. letzc nv aflat hafa fiarins. oc þo nockoʀar sømþar fyr storvirkia sacir. konvngr veitir þa svor at hann letzc nv ecki mvndo draga þat mal lengr fire honom. oc letzc nv mvndo gora þat eptir hans vilia. (Bls. 86–87)

Oc nv gipti Iarizleifr konvngr Haralldi d. s. Elisabeth. en Norþmenn colloþo hana Ellisif sem Stvfr s.

(Bls. 87)

Oc at vari byriar Haralldr ferþ sina astan. oc segir Iarizleifi konvngi at hann mon vilia hitta M. konvng frenda sinn. ef hann villdi nacqvat riki miþla honom. þar sem hann reðr fyr.ii. konvngirikiom. oc callaþi honom þat vel sama at gora somþ sva nanom frendom sinom. Konvngr baþ hann oc sva drotning at hann scyldi fyr hvetvetna fram þyrmaz viþ M. konvng. oc leto ser vndir þvi mest þiccia at hann veri honom sem trvastr oc trastastr meþ sinni vizco oc styrcleic. Fór Haralldr nv astan fra Holmgarþi. oc hafþi eitt scip til Sviþioðar sem Valgarðr s. Scavzto vnd farm enn frizta

(Bls. 87–88)

Þar finnaz þeir Haralldr oc Sveinn i. er hann hafði flyit vr Danmorc fyr M. w konvngi. oc beiddi Sveinn at þeir scyldi binda saman lag sitt vm vandreþi þa er þeir voro baþir ettbornir mioc til rikia þeira er M. konvngr sat ifir. oc talþi til magsemþir viþ Haralld. Sveini var frendsemi vid Ellisif cono Harallz d. I. konvngs oc Ingigerþar d. O. systir O. var Astriþr moðir Sveins. þviat Sigriþr en stoʀaþa var Moðir þeira beɢia O. konvngs oc Astriþar. oc slica lvti telr Sveinn til viþ Haralld. En hann svaraþi aþa leiþ. at hann letzc eigi vilia synia Sveini sinnar vinatto en þo qvazc hann fyʀ villdo hitta frenda sinn M. konvng en ovingaz viþ hann e. hylla sic fiandmonnom hans. oc fer nv Haralldr til Danmercr sem her s. […] (Bls. 88)

Fra greinum konvnga

[…] Sveinn gerzci het maþr. hann com iland með Haralldi oc hafþi þegit af honom nocqvot len. var hann oc bvinn til slics sem Haralldr villdi gera lata. hann var mikill fire ser. Nv sendir Haralldr konvngr Svein a Vpplond meþ.xii. mann. Þeir hofþo allir svort kleþi. oc letoz vera mvnkar. como snimma vm morgon abø Þrandar. […] (Bls. 104)

Fra þvi er Aþvn enn vestfirðzki forþi Sveini konvngi biarndyri

[…] Einn dag er aleið gec S. k. ofan a bryɢior oc voro men þa at at bua scip til ymisa landa i astrveg ę. Saxland. t. Sviþiodar ę. Noregs. […] (Bls. 185)

Tilgangr vm vestrferþ Harallz konvngs

[…] Haralldr konvngr siglir fyrst vestr til Orcneyia. oc hefir þaðan liþ af sonom Þorfinnz i. Páli oc Erlendi. oc þar let hann eptir Þoro cono sina. oc Mario d. sina. […] (Bls. 266)

Svicreþi við Haralld konvng

[…] Þa hafþi Haralldr konvngr heitit honom Mario d. sina er þeir kø

mi aptr. […] (Bls. 271)

Vestanfor Olafs Harallz s.

[…] Þat segia menn at þann sama dag er Haralldr konvngr fell. þa andaþiz Maria d. hans vestr íOrcneyiom. oc mela menn at þa hafi eins mannz fior haft beþi. hon var oc allra qveɴa vitrost oc friþvst syndvm oc vinhollost. […] (Bls. 282)